wikipedia.org
Арассыыйа Наукаларын Академиятын Палеонтология институтун чинчийээччилэрэ Алексей Лопатин салайааччылаах, 35 тыһыынча сыл анараа өттүгэр Саха сирин территориятыгар олорбут саабыла тиистээх куоскалар (гомотерийдэр) олохторун-дьаһахтарын ойуулаан оҥордулар. Учуонайдар үүнээйи тобохторун уонна Абый улууһун Бадьаариха үрэҕин ирбэт тоҥуттан көстүбүт ураты булумньуну – куоска оҕотун мумиятын үөрэттилэр.
Чинчийии түмүгүнэн, саабыла тиистээх куоскалар үрэх кытыытыгар үүнэр тииттээх ойуурга уонна сииктээх ходуһаларга үөскээбиттэр, эдэр сэлиилэри да хаалларбакка, бөдөҥ кыылларга бултууллар эбит. Бу сиэмэхтэр сэдэх мастаах ойуурга саһан олорбуттар уонна ууһаабыттар. Бу кинилэри аһаҕас сыһыылары сөбүлүүр хаспах хахайдардыын күрэстэһииттэн көмүскээбит. Мумия буолбут куоска оҕото H.latidens көрүҥҥэ киирэр. Бу Азияҕа көстүбүт бастакы, оттон Евразияҕа – иккис маннык булдьук буолар. Кини үс эрэ нэдиэлэ олорон баран, 35,5-37 тыһыынча сыл анараа өттүгэр өлбүт. Саабыла тиистээх куоскалар бөдөҥ сиэмэхтэр этилэр — этин-сиинин уһуна 1,5-2 миэтэрэҕэ, оттон ыйааһына 100-тэн 220 киилэҕэ диэри тиийэрэ. Чинчийиилэр көрдөрбүттэринэн, бу көрүҥ Европаҕа олорбут бэрэстэбиитэллэрэ 28 тыһыынча сылтан хойутаабакка эстибиттэр. Учуонайдар үлэлэрин түмүгэ аан дойдуга биллэр Scientific Reports сурунаалга бэчээттэннэ. Бу чинчийии хойукку плейстоцен экосистематын өйдүүргэ улахан суолталааҕын тоһоҕолуур.
Ил Дархан Айсен Николаев ый түмүгүн таһаарар «Якутия, вперед!» быһа эпииригэр саха киинэтин ситиһиилэрин иһитиннэрдэ,…
Судаарыстыбаннай Сэбиэт энергетическэй хамыыһыйатын саамай кэнники мунньаҕар Уһук Илиҥҥэ уонна бүтүн дойдуга энергияны туһаныыга улахан…
Ил Дархан Айсен Николаев эрэгийиэҥҥэ доруобуйа харыстабылын тэрилтэлэрин тэрилинэн хааччыйыыны сүрүн соругунан турар диэн 2026…
Дьокуускай куорат «Юный горожанин» киинигэр XX үбүлүөйдээх өрөспүүбүлүкэтээҕи куонкурус муниципальнай түһүмэҕэ ыытылынна. Бу туһунан Дьокуускай…
Билигин туһана сылдьар халандаарбыт григорианскай диэн ааттанар. 1582 сыллаахха папа Григорий XIII киллэрбит. Ол эрээри,…
СӨ Экологияҕа, айылҕаны туһаныыга уонна ойуур хаһаайыстыбатыгар министиэристибэтэ Булуҥ улууһун Тиксии бөһүөлэгэр ньиэп бородууктата тохтубут…