Үөрэх, култуура, билим, дьиэ кэргэн, оҕо аймах уонна патриотическай иитии боппуруостарынан “төгүрүк остуол” буолла

СӨ муниципальнай тэриллиилэрин бэрэстэбиитэллээх уорганнарын дьокутааттарын II сийиэһин иитинэн  «Үөрэх, култуура, билим, дьиэ кэргэн уонна оҕо, патриотическай иитии боппуруостара» тиэмэнэн Ил Түмэҥҥэ «төгүрүк остуол» буолла.

Тэрээһиҥҥэ Ил Түмэн бэрэссэдээтэлэ Алексей Еремеев, билимҥэ, үөрэххэ, култуураҕа, сонуну киэҥник тарҕатар ситимнэргэ уонна уопсастыбаннай тэрилтэлэргэ сис кэмитиэт бэрэссэдээтэлэ Феодосия Габышева, дьиэ кэргэн уонна оҕо аймах дьыалаларыгар сис кэмитиэт бэрэссэдээтэлэ Алена Атласова, ыччат, физическэй култуура уонна успуорт дьыалаларыгар сис кэмитиэт бэрэссэдээтэлэ Михаил Гуляев, СӨ Конституционнай Сэбиэтин бэрэссэдээтэлэ Петр Гоголев, миниистирдэр, солбуйааччылар, бэрэстэбиитэллэр, о.д.а. кытыннылар.

Мунньах саҕаланыыта Феодосия Габышева үөрэх, култуура, билим кэскилин туһунан иһитиннэрии оҥороругар, дойду үрдүк үөрэхтэрэ Болонскай систиэмэттэн тахсалларын эттэ. Өрөспүүбүлүкэҕэ чугастааҕы сылларга үөрэх сайдыытын былаана, былырыын ыытыллыбыт Педагогическай уопсастыбаннай уонна Саха тылын, литэрэтиирэтин, култууратын учууталларын иккис сийиэһигэр быһаарыллыбыт. 2030 сылга диэри үөрэх сайдыытын кэнсиэпсийэтин, саха тылын уонна литэрэтиирэтин үөрэтии кэнсиэпсийэтэ ылыныллыбытын, улахан уларыйыы иитии үлэтигэр тахсыан эттэ. Педагог уонна уһуйааччы сылыгар болҕомто педагогтары көҕүлээһиҥҥэ, мэтэдиическэй үлэни тупсарыыга, уһуйуу систиэмэтигэр болҕомто ууруллуон ыйда. “Ил Түмэн, педагогическай үлэһиттэр ураты статустарын сорох хааччыллыытын туһунан Сокуон ылынар ирдэнэрэ наадатын ыйар. Учууталлар уонна педагогическай уопсастыбаннас XIV сийиэстэрин быһаарыытын олоххо киллэриигэ тустаах пуун бастакынан турар. Үөрэх уонна билим министиэристибэтэ Бырабыыталыстыбаҕа түмүгү киллэриэҕэ диэн эрэнэбин. Бу сокуон барыла “Учуутал туһунан” сокуону уларыппат, педагогическай үлэһиттэр идэҕэ таһымнарын, эдэр исписэлиистэри социальнай өртүнэн өйүүр миэрэлэри үрдэтэр, ону тэҥэ, уһуйуу институтун олохтуур”, — диэн Феодосия Габышева быһаарда.

Билим уонна технология 10 сылынан эрэгийиэн билим чинчийэр киинин быһыытынан күөн күрэстэһэр кыаҕын үрдэтиэхтээхпит диэн эттэ. Култуура өттүгэр национальнай киинэни сайыннарыыга үлэ барар. Өрөспүүбүлүкэҕэ кинематографияны судаарыстыбаннай өйөөһүн туһунан сокуон ылыныллыбыта. Билигин РФ Судаарыстыбаннай Дууматын туһааннаах кэмитиэтэ, Ил Түмэн көҕүлээһининэн “РФ кинематографияны судаарыстыбаннай өйөөһүн туһунан” федеральнай сокуон 6-с ыст. уларытыылары киллэриигэ сокуон барылын хамсатар. “Култуура земскэй үлэһитэ” федеральнай бырайыагынан үбүлээһин көрүллүөхтээх. Сис кэмитиэт бэрэссэдээтэлэ баларга тохтоото.

Ил Түмэн бэрэссэдээтэлэ Алексей Еремеев: “Кыра кэмпилиэктээх оскуолалар СӨ судаарыстыбаннай былааһын уорганынан көмүскэнэллэр. “СӨ Үөрэҕин туһунан” өрөспүүбүлүкэ сокуона баар. Биһиги кыра нэһилиэнньэлээх пууннары харыстыахтаахпыт, дьон олоруохтаах, үлэлиэхтээх, үөрэниэхтээх. Биһиэхэ иккилии-үстүү үөрэнээччилээх оскуолалар бааллар. Ону толкуйдаан туран үбүлүүбүт.

Саха сиригэр агро хайысхалаах 100-чэкэ оскуола үлэлиир. Олор хайысхаларын туталларыгар судаарыстыбаннай бүддьүөттэн ордук болҕомто ууруллар. Кинилэр тыа хаһаайыстыбатыгар сыстаҕас, салгыы тыа хаһаайыстыбатын исписэлиистэрэ буолар дьону иитэн таһаарыахтаахтар”, — диэн “төгүрүк остуол” түмүгэр эттэ.

Дьокутааттар төрөөбүт тылы сайыннарыыга, сүрүн судаарыстыбаннай эксээмэн (ОГЭ), оскуола, нэһилиэк түмэллэрин, кыра кэмпилиэктээх оскуолалар, каадыр, хапытаалынай өрөмүөн, агро-оскуолалар, ыччаты иитии, улуустааҕы киинэ саалаларын, култуура дьиэлэрин, уо.д.а. тиэмэлэринэн ыйытыылары биэрдилэр, санааларын эттилэр.