Хаартыска: "Арчы" дьиэтин саайтыттан
Ыраастаныы киһи киртийдэҕинэ оҥоһуллар.
Киһиэхэ кир тастан киирэр. Ким эрэ куһаҕаны эппитэ, күннээҕи олоххо туох эрэ куһаҕаны көрбүтэ-истибитэ, соччото суох түбэлтэҕэ түбэспитэ барыта кир буолар. Киһиэхэ тастан киирэр киргэ харыстыыр күрүөлээх. Күрүөтэ бүтүн киһи туруга үчүгэй буолан соччо киртийбэт. Күрүөтэ мөлтөөбүт киһи уйуга мөлтүүр, онон кыраттан да киртийэр. Кир муһуннаҕына киһи кыаҕа кыччыыр, оҥорорун да оҥорбот, кыайарын да кыайбат буолар.
Ыраастаныы араас ньыманан оҥоһуллуон сөп. Сахаҕа саамай улахан ыраастаныы — уотунан ыраастаныы. Өбүгэлэрбит этиҥ түспүт маһын уматан, кытыаны, боҕуруоскай уо.д.а. оттору, кинини буруолатан дьону уонна дьиэлэрин, тиэргэннэрин, сирдэрин ыраастыыллара.
Л.А.Федорова-Саҕаана «Саха итэҕэлин кылгас өйдөбүллэрэ» («Бичик», 2010 с.) кинигэтиттэн.
«Саха ыалын» 2023 c. халандаарыттан.
Ахсынньы 29 күнэ. Ил Дархан Мэҥэ Хаҥалас улууһугар үлэлээтэ. Аллараа Бэстээххэ учаастактааҕы балыыһа саҥа дьиэтэ…
Саха саныырынан, утуйар уу араастаах. Сылбай уу кэмэ -- киэһэ сыппыт кэннэ түүн үөһүгэр диэри.…
Хатас нэһилиэгэ сыллааҕы үлэни-хамнаһы түмүктүүр киэһэтэ буолан ааста Сылы түмүктүүр, ааспыты анаарар, буолбуту ырытар ахсынньы…
Өрөспүүбүлүкэҕэ биир саамай кэрэ кэргэннии паараларынан Айталина уонна Вячеслав Лаверновтар буолаллар. Томпо уонна Амма Кэрэ…
Өбүгэлэрбит хайдах күн-дьыл буолуон эндэппэккэ билэллэрэ. Айылҕа араас көстүүтүн, оту-маһы, кыылы-сүөлү кэтээн көрөллөрүн туһунан элбэхтэ…
Атамайга элбэх хайысхалаах кииҥҥэ сэргэх тэрээһин буолла. Тэрээһин бастакы чааһыгар Атамай нэһилиэгин түөлбэлэригэр бастыҥнары чиэстиир…