Ил Дархан уонна Бырабыыталыстыба дьаһалтатын пресс-сулууспатын хаартыската.
Кулун тутар 27 күнэ. Айсен Николаев дойду үрдүк үөрэххэ уонна наукаҕа миниистирэ Валерий Фалькову кытта көрсүһүүтүгэр килиимэт уларыйыытын уонна ирбэт тоҥ ириитин боппуруостарыгар научнай-практическай кэмпириэнсийэ түмүгүн ырыттылар. Тэрээһиҥҥэ 200-тэн тахса дакылааты билиһиннэрэн, 500-тэн тахса учуонай, эспиэр омук дойдуларыттан уонна Арассыыйа эрэгийиэннэриттэн кыттыбыттар. Ил Дархан уонна миниистир Саха сирин прикладной наукатын уонна «Хоту сир: бигэ тирэхтээх сайдыы сирэ» аан дойду таһымнаах эрэгийиэннэр икки ардыларынааҕы наука уонна үөрэх киинин суолталаах боппуруостарын көрдүлэр. 2022 сыл түмүгүнэн киин үлэтин бырагырааматын толоруу билгэлэнэр.
Кулун тутар 27 күнэ. Быйыл Уһук Илин 25 улахан куоратын 2030 сылга диэри сайыннарар маастар-былааннары Арассыыйа бэрэсидьиэнэ Владимир Путин иннигэр көмүскүөхтэрэ. Айсен Николаев дойду аҕа баһылыгын көмөлөһөөччүтэ Максим Орешкиҥҥа Дьокуускай уонна Нерюнгри маастар-былааннарын көрдөрдө. Бырайыактарга, бастатан туран, олохтоохтор туохха наадыйаллара учуоттанар. Холобур, Нерюнгри олохтоохторо доруобуйа харыстабылыгар үлэ тупсуутун, оттон Дьокуускай олохтоохторо хаарбах уонна саахалланар туруктаах дьиэлэртэн көһөрүү, социальнай инфраструктура эбийиэктэрин тутуу боппуруостарын туруораллар. Максим Орешкин маастар-былааннар ис тутулларын өйөөтө.
Кулун тутар 28 күнэ. Айсен Николаев «Атомредметзолото» хампаанньа генеральнай дириэктэрэ Владимир Верховцевы уонна кини бастакы солбуйааччыта Алексей Шеметовы кытта хампаанньа Саха сиригэр инники өттүгэр үлэтин туһунан ырыттылар. Дойдуга стратегическай суолталаах металл – уран баайдаах саҥа сири туһаҕа таһаардахтарына эрэгийиэн экэниэмикэтэ сайдарыгар, саҥа үлэ миэстэлэрин тэрийиигэ туһалаах буолуоҕа.
Кулун тутар 28 күнэ. Ил Дархан Арассыыйаҕа Кытай Норуодунай Өрөспүүбүлүкэтин ыксаллаах уонна боломуочуйалаах посолун кытта көрүстэ. Чжан Ханьхуэй Саха сирин Ил Дарханын кытта көрсүһүү Кытай Норуодунай Өрөспүүбүлүкэтин бэрэссэдээтэлэ Син Цзиньпин Арассыыйаҕа сырыытын кэнниттэн тута буолбутун бэлиэтээтэ. Айсен Николаев посолга өрөспүүбүлүкэ сайдыытын уонна эрэгийиэн экэниэмикэтин көрдөрүүтэ тэтимнээхтик улаатарын туһунан кэпсээтэ. Саха сиригэр айти уонна креативнай индустрия, чуолаан киинэни оҥоруу ситиһиилэрин туһунан иһитиннэрдэ. 2004 сылтан Пекиҥҥэ Саха сирин бэрэстэбиитэлистибэтэ үлэлиир. Өрөспүүбүлүкэ 19 муниципальнай тэриллиитэ Кытай Хэйлунцзян уонна Цзилинь провинцияларын 24 муниципалитеттарын кытта бииргэ үлэлииргэ сибээһи олохтообуттара. Биир кэскиллээх бырайыагынан «Джалинда – Мохэ (КНР)» тырааныспар-логистика комплексын тутуу буолар. Айсен Николаев посолга Саха сирин урутаан сайдар сиригэр-уотугар Кытай инвестордара резидент быһыытынан кэлэллэрин биһириибит диэн эттэ. Быйыл Саха сирэ Кытайдааҕы партнердарга Дьокуускайга «Саха сирэ уонна Кытай провинциялара: Арассыыйа-Кытай бииргэ буолууларын бөҕөргөтүү» диэн дьыалабыай пуоруму тэрийэр туһунан этиини киллэрдэ. Посол Саха сиригэр инвестиционнай бырайыактары олоххо киллэриигэ сөптөөх усулуобуйа баарын туһунан эттэ.
Кулун тутар 29 күнэ. Ил Дархан өрөспүүбүлүкэ муниципальнай тэриллиилэрин бэрэстэбиитэллээх уорганнарын дьокутааттарын иккис сийиэһин мунньаҕар кытынна. Судаарыстыбаннай уонна муниципальнай былаас уорганнарын сүрүн соруктарынан өрөспүүбүлүкэҕэ хас биирдии киһи олорор усулуобуйата туруктаах буолуутун хааччыйыы уонна олоҕун хаачыстыбатын үрдэтии буоларын бэлиэтээтэ. Билигин Саха сиригэр дьон олоҕун тупсарыыга национальнай бырайыактарынан, Уһук Илини сайыннарыыга дойду Бэрэсидьиэнин соруктарын чэрчитинэн хаһааҥҥытааҕар да элбэх үп көрүллэн, кыах бэриллэр. Айсен Николаев ким да уопсай дьыалаттан туора туруо суохтаах, хас биирдии дьокутаат, баһылык бэйэтин тула норуоту түмэр кэмэ кэллэ диэтэ. Байыаннай дьайыы кыттыылаахтара уонна кинилэр дьиэ кэргэттэрэ кыһалҕаларын кытта соҕотоҕун хаалыа суохтаахтар диэн эттэ.
Кулун тутар 29 күнэ. Ил Дархан байыаннай эпэрээссийэ кыттыылаахтарыгар уонна кинилэр дьиэ кэргэттэригэр аналлаах өйөбүл саҥа миэрэлэрин олохтуур туһунан ыйааҕы таһаарда. Ол курдук, байыаннай сулууспалаах уонна кини дьиэ кэргэнэ, байыаннай сулууспаттан уһуллубут байыаннай эпэрээссийэ кыттыылаахтара хамсаабат баай-дуол уонна сир нолуогуттан, ону тэҥэ муниципальнай, судаарыстыбаннай бас билиигэ сылдьар сир учаастагын куортамын уонна дуогабар быһыытынан куортам иһин төлөөбөккө пеня ааҕыллыытын төлөбүрүттэн босхолоноллор. Кинилэр муниципальнай, куорат иһигэр уонна таһынааҕы нэһилиэнньэлээх пууннарга сылдьар уопсастыбаннай тырааныспарынан босхо айанныахтара. Байыаннай эпэрээссийэҕэ кыттар байыастар оҕолоро култуурунай, спортивнай уонна эбии үөрэхтээһин тэрилтэлэригэр сылдьалларыгар чэпчэтиинэн туһаныахтара.
Кулун тутар 30 күнэ. Айсен Николаев Уһук Илиҥҥи федеральнай уокурук сэбиэтин мунньаҕар кытынна. Бырабыыталыстыба бэрэссэдээтэлин солбуйааччы – Уһук Илиҥҥэ РФ Бэрэсидьиэнин боломуочуйалаах бэрэстэбиитэлэ Юрий Трутнев Уһук Илин эрэгийиэннэрин баһылыктарын кытта байыаннай эпэрээссийэни өйөөһүҥҥэ субъектар үлэлэрин уопутун дьүүллэстилэр. Айсен Николаев өрөспүүбүлүкэҕэ уустук балаһыанньаҕа түбэспит дьон бырааптарын хааччыйарга улахан болҕомто уурулларын бэлиэтээтэ. Саха сирэ биир бастакынан «Сир-уот сайдыытын пуондата» федеральнай бырагыраамаҕа киирбитэ. Онон уон кыһалҕалаах эбийиэккэ өлүүлэһээччилэр бырааптарын чөлүгэр түһэрэргэ быһаарыылар ылыллыбыттара. Боппуруос быйыл сыл бүтүөр диэри быһаарыллыаҕа диэн эттэ. Ол курдук, алта кыһалҕалаах эбийиэктэн түөрдүгэр 444 албыннаппыт киһиэхэ төлөбүр оҥоһулунна. 2022 сыл ахсынньытыгар хос үбүлээһин суотугар икки эбийиэк ситэри тутуллан үлэҕэ киллэрилиннэ, 57 киһи бырааба чөлүгэр түһэрилиннэ. Икки хаалбыт эбийиэги тутуу быйыл сыл бүтүөр диэри түмүктэниэҕэ.
Кулун тутар 31 күнэ. Ил Дархан Тиихэй акыйааннааҕы флот килиниичэскэй госпиталыгар эмтэнэр биир дойдулаахтарбытын көрүстэ, дойдуларыттан кэһиини тириэртэ. Уолаттартан сорохторо эмтэнэн баран байыаннай дьайыыга төннөр санаалаахтар, сорохторо доруобуйаларын чөлүгэр түһэрэн баран, дойдуларыгар кэлиэхтэрэ. Кинилэр кыайыы син биир биһиэнэ буолуоҕа диэн бүк эрэллээхтэр, өрөспүүбүлүкэ күүс-көмө буоларын бэлиэтээн эттилэр. Соторутааҕыта ити госпитальга Саха сириттэн быраастар тиийбиттэрэ.
Муус устар 1 күнэ. Ил Дархан «Саха сирэ эйигин кытта!» уопсастыбаннай хамсааһын ыстаабыгар волонтердары кытары көрүстэ. Манна баҕа өттүнэн оскуола оҕотуттан саҕалаан, эдэр да, аҕам саастаах да дьон кэлэн көмөлөһөллөр. Ыстаап нэһилиэнньэни, тэрилтэлэри, муниципальнай тэриллиилэри, министиэристибэлэри, урбаанньыттары кытары үлэлиир. Хомуллубут таҥаһы-сабы, байыаннай дьайыыларга туттуллар тэрили түмэллэр. Байыаннай дьайыы кыттааччыларынан, ассоциацияларынан, авиахампаанньаларынан, массыына суолунан 30-ча туонна гуманитарнай көмөнү байыастарга ыыттылар. Айсен Николаев иистэнньэҥнэри, маскировкалыыр сиэккэни баайааччылары, блиндажка аналлаах чүмэчи оҥорор волонтердары кытта үлэ хайдах барарын туһунан кэпсэттэ. Кини маскировкалыыр сиэккэни баайан боруобалаата. Ил Дархан иистэнэр тэрил ылалларыгар анаан 100 тыһ. солк. сэртипикээт туттарда. Ыстаап салайааччытв Айыл Дьулурхаҕа өрөспүүбүлүкэҕэ, байыаннай дьайыыларга сылдьар байыастарга көмөнү оҥорууга кылаатын иһин махтал суругу уонна өйдөбүнньүк бэлиэни туттарда.
Бүгүн, балаҕан ыйын 8 күнүгэр, Саха сирин соҕуруу, хотугулуу-илин, күнүс арҕаа улуустарыгар сорох сиринэн ардах,…
Бүгүн НТВ ханаал “Чудо” биэриитигэр Сунтаар улууһун Элгээйи орто оскуолатын үөрэнээччитэ, эдэр орнитолог, 11 саастаах…
Аҕыйах хонуктааҕыта Сунтаар улууһун Куокуну нэһилиэгэр Улахан Табаҕа киэҥ нэлэмэн, үрдүк үүнүүнү биэрэр бааһыната талах…
Оҕо барахсан хайа да кэмҥэ арахсыспат аргыһа – оонньуур буоллаҕа. Онон “Наука 0+” билим бэстибээлин…
Бу күннэргэ өрөспүүбүлүкэ улуустарыгар ититии сезона саҕаланан эрэр. Мэҥэ Хаҥалас улууһун пресс-сулууспата дьаһалта телеграм-ханаалыгар иһитиннэрбитинэн,…
Дьокуускайга Эргэ куорат биир дириҥ устуоруйалаах, мааны, сэргэх, сырдык оҥоһуулаах оройуонунан биллэр. Манна киһи күнүстэри,…