Ил Түмэҥҥэ хатыыһы уонна муксууну бултааһыҥҥа улахан кээмэйдээх ыстарааптары намтатарга туруорсаллар

Ил Түмэн дьокутааттара РФ Бырабыыталыстыбатыттан хатыыһы уонна муксууну бултааһын иһин ыстарааптары намтатар туһунан туруорсар. Кинилэр санааларынан, ыстараап кээмэйэ (тааксата) «эрэгийиэн уратытын учуоттаабат». Маннык туруорсууну дьокутааттар өссө 2023 сыл бэс ыйыгар ыыппыттара, ол туһунан ааспыт нэдиэлэҕэ Ил Түмэн саайтыгар санаттылар.

Ол курдук, норуот дьокутааттара маннык диэн этии киллэрэллэр: «Сибиир хатыыһыгар (Өлүөнэ өрүскэ) тааксаны биир балык иһин 160 456 солкуобайтан 20 591 солкуобайга диэри намтатарга. Саха сиригэр Өлүөнэ эбэ хатыыһа, атын эрэгийиэннэрдээҕи популяциялартан уратыта диэн, анал учаастактарга бултуур көҥүллэнэр көрүҥүнэн буолар, онон киниэхэ «Кыһыл кинигэ» тарыыптарын туһаныы олоҕо суох. Муксууҥҥа ыстараабы сыаналаах балык көрүҥнэрин таһымыгар төнүннэрэргэ – 3 640 солкуобайга (билигин 70 083 солкуобай). 2023 сыллаахха тарыыптар эмискэ үрдээһиннэрэ Обь-Иртыш бассейныгар популяциятын туруга мөлтөөбүтүнэн сибээстээҕэ, ол эрээри маннык миэрэ Саха сирин өрүстэригэр эмиэ тарҕаммыта. Оттон манна муксуун саппааһа бигэ туруктаах уонна хотугу дьон үгэс буолбут төрүт астарынан буолар», – диэн Ил Түмэн пресс-сулууспата иһитиннэрэр.

Дьокутаатар санааларынан, билиҥҥи нуормалар «кыра да бултка мөлүйүөнүнэн солкуобайынан ааҕыллар хоромньулаах холуобунай дьыалалар тэриллэллэригэр тириэрдэллэр». «Бу сокуону кэһии ыстараабын кээмэйэ сөп түбэспэт уонна хотугу улуустарга социальнай аймалҕаны үөскэтэр», – диэн парламент саайтыгар бэлиэтэнэр.

Санатан эттэххэ, Үөһээ Бүлүү улууһун олохтооҕо 2022 сыл балаҕан ыйыгар Өлүөнэ өрүскэ биир сибиир хатыыһын сокуоннайа суох бултаабытын иһин 160-тан тахса тыһыынча солкуобай хоромньуну төлүүргэ күһэллибитэ. Ону таһынан киниттэн бэлисипиэтэ, болгарката, мотоблога, мас эрбиир станога, матасыыкыла уонна инбэлиит кэлээскэтэ былдьаммыта.

Оттон Уус Алдан улууһун балыксыта 2020 сыллаахха 33 хатыыһы сокуоннайа суох бултаабытынан 10 мөл. солкуобайга ыстарааптанан, ыстараап кээмэйэ уйуммат ыарахан «сүгэһэр» буолан, 2023 сыллаахха бэйэтигэр тиийинэн, өссө улахан аймалҕаны таһаарбыта.

Ил Түмэн көҕүлээһинигэр РФ Тыатын хаһаайыстыбатын министиэристибэтэ «браконьердааһын үксүүрүгэр уонна популяциялары уларыппакка хаалларарга куттал үөскэтиэн сөп» буолар диэн эттилэр. Ол эрээри, Федерация Сэбиэтэ атын санаалаах –  идэлээх кэмитиэккэ уонна Тыа хаһаайыстыбатын министиэристибэтигэр «эрэгийиэн уратыларын учуоттаан, тааксалары табыгастаах оҥоруу боппуруоһун үлэлээн таһаарарга» сорудахтаабыта.