Булт – саха киһитин төрүт дьарыга. Биһиги өбүгэлэрбит былыр булдунан аһаан-таҥнан, кыһыҥҥы томороон тымныыны тулуйан кэллэхтэрэ эбээт! Ол эрэн, булт умсулҕаныгар сүрэхтиин-быардыын ылларыы, Баай Байанайы таҥара оҥостон үҥүү киһи аайы бэриллибэт.
Мэҥэ Хаҥаласка II Наахара нэһилиэгэр төрөөн-үөскээн, киһи-хара буолан, 13 оҕону төрөтөн атахтарыгар туруорбут сэрии, үлэ бэтэрээнэ,
Саха АССР үтүөлээх булчута, «Үлэ Албан аата» уордьан кавалера Никаноров Иван Николаевич туһунан урут суруллубута буолуо эрээри, тус бэйэм кини туһунан ахтан-санаан ааһыахпын баҕардым.
1972 сыллаахха Наахара орто оскуолатыгар учууталынан ананан тиийбиппэр, отуттан тахса оҕолоох сэттис кылааһы туттаран кэбистилэр. Үлэбин кылааһым оҕолорун олохторун-дьаһахтарын, төрөппүттэрин кытта билсиһииттэн саҕалаатым. Кылааспар убайдыы-бырааттыы Ваня, Пана Никаноровтар диэн уолаттар бааллара. Биир үтүө күн уолаттарбын батыһан кинилэр дьиэлэригэр тиийдим. Арай дьиэҕэ киирбитим – оһох аттыгар биир улахан баҕайы нуучча киһитэ олорор. Дорооболостум, кэлбит сыалбын-сорукпун эттим. Бу нууччалыы көрүҥнээх киһи Иван Николаевич Никаноров, Ванялаах Пана аҕалара эбит.
Ити курдук билсэн турабын, булчут Уйбааны кытта (кини өссө биир норуокка биллэр аата Нуучча Уйбаан диэн).
Ол кэмтэн ыла бу улахан дьиэ кэргэни кытта мин сибээспин быспаппын. Булчут Уйбаан улахан уола Иван Ивановичтыын ыаллыы олорбутум 38 сыл буолла, 8 оҕотун, 5 сиэнин оскуолаҕа нуучча тылыгар уонна литэрэтиирэтигэр үөрэттим. Иван Николаевиһы кэргэним Григорий Николаевич настаабынньыгым диэн ааттыыра, элбэхтик от-мас үлэтигэр бииргэ алтыспыттара.
И.Н. Никаноров булт соноругар олоҕун 44 сылын анаабыта. Ити сыллар усталаах-туораларыгар төһөлөөх тоҥмута-хаппыта буолуой?! Төһөлөөх элбэхтэ өлөр-тиллэр мөккүөрүгэр киирэн тахсыбыта буолуой?! Ону кыайа аахпаккын. Этэргэ дылы, кини дьиҥнээх эр бэрдэ, киһи гиэнэ аҕыс кырыылааҕа буолан булт араас моһоллоруттан, олох араас эриирдэриттэн кыайыылаах-хотуулаах тахсыбыт буолуохтаах. Сорсуннаах сонордьут Ийэ дойдутун «сымнаҕас көмүһүнэн» хааччыйыыга элбэх көлөһүнүн тохпута, күүһүн-уоҕун уурбута сыратын-сылбатын биэрбитэ.
Сэрии бэтэрээнэ Иван Николаевич өр сыллаах бэйэни харыстаммат үлэтэ элбэх Бочуоттаах аатынан, наҕараадаларынан бэлиэтэммитэ. Ол эрээри кини саамай үрдүк наҕараадата – 13 оҕото, 29 сиэнэ, 40 хос сиэнэ. Уолаттара, сиэн уолаттара бары аҕаларын, эһээлэрин туйаҕын хатаран булчут бэртэрэ, сааһыт ааттаахтара. Бары даҕаны үлэни өрө туппут, Баай Байанайы таҥара оҥостубут дьон. Иван Николаевич өссө тыыннааҕар иккис уола Павел Иванович
К.К. Байкалов аатынан сопхуоска кадровай булчут буолбута, лауреат аатын ылбыта. 8 уол бары Сэбиэскэй Аармыйа кэккэтигэр сулууспалаабыттара, буойун аҕаларын накааһын чиэстээхтик толорбуттара.
Иван Николаевич Үлэ Очуоһун хорсуннук дабайарыгар, сорсуннаах сонордьут буоларыгар кэргэнэ, олоҕун доҕоро Ксения Иннокентьевна өҥөтө тугунан да кэмнэммэт. Ийэ, хаһаайка киһиэхэ булт соноругар тоҥор-хатар, үксүгэр үүтээҥҥэ олорор кэргэнин, 13 оҕотун итии аһылыгынан, түүлээх таҥаһынан хааччыйыы, ол быыһыгар сүөһүнү көрүү манан аҕай дьыала буолбатах!
Ксения Иннокентьевна наһаа амарах дууһалаах, күлүүлээх-оонньуулаах барахсан этэ. «Алаадьы оҥордохпуна, икки тааһы толору оҥоробун. Тоҕо диэтэххинэ, биир таас алаадьым оҥоро турдахпына бүтэр. Оттон килиэби куулунан ыллахпына эрэ, икки хонукка нэһиилэ тиийэр», – диэн кэпсиирин өйдүүбүн.
Маннык үтүө кэргэннээх уонна иннигэр-кэннигэр сүүрэр ыччаттардаах буолан уос номоҕор сылдьар Булчут Уйбаан буоллаҕа!
Хаартыскаларга: Булчут
И.Н. Никаноров
Елена Прокопьева, уопсастыбаннай кэрэспэдьиэн
Лев Павлов көҥүл тустууга юниордар истэригэр аан дойду чөмпүйэнээтигэр үрүҥ көмүс мэтээли ылары ситистэ. Кини…
Бүгүн, балаҕан ыйын 8 күнүгэр, Саха сирин соҕуруу, хотугулуу-илин, күнүс арҕаа улуустарыгар сорох сиринэн ардах,…
Бүгүн НТВ ханаал “Чудо” биэриитигэр Сунтаар улууһун Элгээйи орто оскуолатын үөрэнээччитэ, эдэр орнитолог, 11 саастаах…
Аҕыйах хонуктааҕыта Сунтаар улууһун Куокуну нэһилиэгэр Улахан Табаҕа киэҥ нэлэмэн, үрдүк үүнүүнү биэрэр бааһыната талах…
Оҕо барахсан хайа да кэмҥэ арахсыспат аргыһа – оонньуур буоллаҕа. Онон “Наука 0+” билим бэстибээлин…
Бу күннэргэ өрөспүүбүлүкэ улуустарыгар ититии сезона саҕаланан эрэр. Мэҥэ Хаҥалас улууһун пресс-сулууспата дьаһалта телеграм-ханаалыгар иһитиннэрбитинэн,…