39 сааһыгар Джульеттаны оонньообут Анна Флегонтова

Үүнэр көлүөнэ тыйаатырын сүрүн артыыската Анна Флегонтованы тыйаатырга оруолларын сэргэ, сахалыы киинэлэргэ, сэрийээллэргэ кэрэхсии көрөбүт. Кини ис киирбэх дьүһүнүнэн, ис кэрэтинэн, ханнык да оруолу кыайа тутарынан көрөөччүгэ өргө диэри өйдөнөн хаалар уратылаах.

Бүгүн ааҕааччыларбытыгар анаан, СӨ үтүөлээх артыыската Анна Флегонтованы кытары сэһэргэстибит.

-Ийэм Павлина Христофоровна Бүлүү улууһун Тылгыны сэлиэнньэтиттэн, аҕам Василий Прокопьевич Чурапчы улууһун Дириҥ сэлиэнньэтиттэн төрүттээхтэр. Мин Чурапчыга улаатан, 1998 орто оскуоланы бүтэрбитим. Ити сыл М. Щепкин аатынан тыйаатыр үрдүкү училищетыгар үөрэнэ киирбитим уонна 2002 сыллаахха 21 оҕо буолан бүтэрбиппит.
-Оҕо эрдэххиттэн артыыс буолар ыра санаалаах этиҥ?
-Оҕо сылдьан кыыс барыта артыыс буолуон баҕарар. Учууталларым туох эрэ дьоҕурдаахпын таба көрбүттэрэ эбитэ дуу, Щепкин аатынан тыйаатыр үрдүкү училищетыгар сүүмэрдээһин буола турарын туһунан кэпсээбиттэрэ уонна туттарсарбар сүбэлээбиттэрэ.
Арай биирдэ, саас баччаларга быһыылааҕа, оскуолам көрүдүөрүгэр биир киһи илиибиттэн тутан ылбыта. Көрө түспүтүм Саха тыйаатырын дириэктэрэ Анатолий Николаев эбит. Анатолий Павлович: «Тоойуом, ис киирбэх сирэйдээх-харахтаах эбиккин, артыыска буолуоххун баҕарбаккын дуо?» -– диэн соһуппута. Онуоха мин: “Баҕарабын”, — диэбиппэр: “Оччоҕо бүгүн «Айыллааҥҥа” кэлээр, мин оҕолору көрө-истэ сылдьабын», -– диэбитэ. Дэриэбинэлэри кэрийэн оҕолору көрө, сүүмэрдии кэлбит этилэр. Инньэ гынан, аҥаардас биир улуустан Геннадий Турантаев, Николай Протасов, Афоня Сокольников уонна мин талыллыбыппыт. Биһигини Валентина Дмитриевна Пинигина дьарыктаабыта.
Москваҕа артыыс идэтигэр уһуйуллан кэлбит эдэркээн артыыстары П.Ойуунускай аатынан Саха тыйаатырыгар уонна Үүнэр көлүөнэ тыйаатырыгар (оччолорго Көр-күлүү уонна сатира тыйаатыра диэн этэ) анаабыттара. Саха сирин норуодунай артыыһа Алексей Павлов салайар тыйаатырыгар Федот Львов, Владимир Охлопков, Дьулустаан Семенов, Николай Протасов, Дмитрий Татаринов, Изабелла Егорова уонна мин кэлбиппит. Владимир Охлопков, Федот Львов уонна мин анаммыт тыйаатырбытыгар күн бүгүҥҥэ диэри үлэлии, айа-тута сылдьабыт.
Мин тыйаатырбын наһаа сөбүлүүбүн. Хаһан эрэ хайаан да үчүгэй дьиэлэниэхпит диэн эрэл кыымнаах үлэлии-хамсыы сылдьабыт.
-Үлэҕин хайдах оруоллартан саҕалаабыккыный?
-Москваҕа үөрэнэрбитигэр педагогтар артыыстары “героиня”, “трагическай”,  “араас хабааннаах” диэн араараллара. Мин “араас хабааннаах артыыска”, ол аата кэмиэдийэҕэ да, трагедияҕа да эбэтэр сүрүн дьоруойу да оонньуохпун сөптөөҕүм. Тапталлаах тыйаатырбар аан бастаан кэлэн баран, Валентина Якимец туруорбут “Оҕоҕо баҕарбыт” испэктээгэр оҕо оруолун оонньообутум. Онтон бастакы улахан оруолум диэтэххэ, Сергей Потапов “Сэрэйии” (“Предчувствие”) туруоруутугар Аанчык диэн эдэр кыыһы оонньообутум. Ыарахан испэктээк этэ.
Уопсайынан, тыйаатырбар оруолларынан хаһан да тутахсыйбаппын. Станиславскай эппитин курдук, кыра оруол диэн суох, ол оннугар кыра артыыстар бааллар. Хаһан да кыра оруол диэн намтаппаппын, ханнык баҕарар оруолу ис сүрэххиттэн баҕаран оонньуубун. Оруол диэн оҕону төрөтүү кэриэтэ, эйиэхэ син биир оҕоҥ курдук буолан хаалар. Арай, кинини артыыс талааҥҥынан эттээн-сииннээн биэрэҕин.
-Сэрийээллэргэ эн дьоруойдарыҥ үгүстэрэ олохторугар соччо табыллыбатах дьахталлар буолааччылар. Ол эрэн, бэйэҥ ис айылгыгынан кинилэр үтүө майгыларын арыйар, итэҕэтэн оонньуур дьоҕурдааххын. Холобур, бу соторутааҕыта эрэ көстүбүт “Айаалановна” сэрийээлгэ эмиэ.
-Саха” НКиХ сэрийэллээригэр режиссердар миигин тоҕо эрэ итинник эрэ оруолларга көрөллөр быһыылаах, дьоруойдарым сэмэй буолаллар. Ол миэхэ бэйэбэр чугас. Сирдээҕи олохпор ыһыытыы-хаһыытыы сылдьар киһи буолбатахпын, мөккүөргэ, айдааҥҥа-куйдааҥҥа кыттыһарбын сөбүлээбэппин.
-Аҕа дойдуну көмүскээччилэр күннэригэр тыйаатыргыт литератураҕа чааһын сэбиэдиссэйэ Күндэли Нарынай Удьуорун сценарийынан “Алҕаа миигин, доҕорум” испэктээккэ Ийэ оруолун олус долгутуулаахтык толордуҥ.
-Бу оруол миэхэ наһаа ыараханнык киирбитэ. Тоҕо диэтэххэ, бэйэм эмиэ испэктээккэ баар Алгыс курдук уоллаахпын. Хас биирдии ийэ оҕотун байыаннай дьайыыга ыытара ыарахана биллэр. Испэктээккэ ийэ соҕотоҕун ииппит уолун хайдах кыайарынан харыстыыр, араҥааччылыыр. Биһиги аймахха эмиэ Алгыс диэн ааттаах оҕобут суох буолан хаалла. Онон миэхэ ити оруол ыараханнык киирдэ…

Тыйаатыр – мин аналым

-Ханнык баҕарар артыыс сүрүн оруолланыан баҕарар. Эн ханнык испэктээктэргэ сүрүн оруоллардааххыный?
-Тыйаатырга эдэр режиссер Денислам Тутаев туруорбут “Медея” испэктээгэр кэргэнэ таҥнарбыт ийэни оонньообутум. Ити испэктээк турбатаҕа ыраатта. Ол гынан баран, 2011 сыллаахха ити оруолбунан «Хаарыан хампа күөх кытылым» бэстибээлгэ «Дьахтар бастыҥ оруола» ааты ылбытым. Онон, Москваҕа айар командировканан наҕараадаламмытым.
Хас биирдии артыыска эдэр сылдьан Джульеттаны оонньуон баҕарар. Мин 39 саастаахпар Джульетта оруолун биэрбиттэригэр олус соһуйбутум. Эдэр сааспын аһаран баран, кинини оонньуу сатыыр миэхэ ыарахан соҕус этэ. Эдэр оҕо диэн эдэр оҕо буоллаҕа дии. Ол эрэн, кириитиктэр сөбүлээбиттэрэ, бэстибээллэргэ кыттыбыппыт.
Далан айымньытынан турбут “Дьикти саас” испэктээккэ эмээхсин оруолун оонньообутум хас да сыл буолла, наһаа сөбүлүүбүн. Атын да испэктээктэргэ куруук улахан оруоллардаахпын.
-Оруолларгар төһө өр үлэлиигиний?
-Оруолга ананан баран, аны “остуол үлэтэ” саҕаланар. Ол аата режиссер артыыстарын кытары биир ый курдук “читкалыыр”. Онтон аа-дьуо сыанаҕа тахсан бараҕын, оруолгар арыллан арыллан иһэҕин.
-Таптыыр идэҕэр чуолаан тугун сөбүлүүгүн?
-Араас эйгэлээх дьоннуун билсэрбин уонна араас кэмҥэ тиийэн, кинилэр олохторунан олорорбун сөбүлүүбүн Холобур, «Медеябар» былыргы гректэр кэмнэригэр тиийэн ылбытым. Тыйаатырга бүгүн ийэ, сарсын Джульетта, өйүүн сэриигэ барбыт уол ийэтэ уо.д.а. буолаҕын. Оҕолорго анаан оонньуурбут быһыытынан, куоска, куобах, араас кыыл буолабын. Оҕолору кытары алтыһабыт, бэйэм да аһара аһаҕас киһибин. Уопсайынан, наһаа кэрэхсэбиллээх идэлээхпин.
-Көрөөччүлэр эһигини гостуруолга кэлэргитин тулуйбакка күүтэллэр. Куорат уонна тыа сирин көрөөччүтэ төһө уратылаахтарый?
-Мин санаабар, оннук улахан уратылара суох. Чугас улуустарга тыйаатырдар, артыыстар син сотору-сотору тиийэр буоланнар үөрэнэн хаалбыт курдуктар. Оттон төһөнөн ыраах улуустарга тиийэҕин да, соччонон элбэх көрөөччү кэлэр.

Сиһилии «Саха сирэ» хаһыат кулун тутар 6 күнүнээҕи нүөмэригэр ааҕыҥ.