Хаартыска: Күн астрономиятын лабораторията.
Күн «күлүк» өттүгэр улахан эстиилэр буола тураллар. Ыам ыйын 26 күнүгэр Күн кэннигэр 4436 нүөмэрдээх бээтинэлэргэ улахан эстии таҕыста. Бу бээтинэлэр уонча хонуктааҕыта Сир диэки хайыһан турбуттар.
Билигин, хата, Күн «күлүк» өттүгэр баран, эһиннилэр. Эрдэттэн Сир диэки хайыһан туран, эстибиттэрэ буоллар, күүстээх магнитнай буурҕа түһүөхтээх этэ. Ол да буоллар, эстии күүстээх буолан, плазма Күнү эргийэн, Сиргэ тиийэн кэлэн, таарыйда, онон орто таһымнаах радиационнай буурҕа түһэн ылла.
Күн «күлүк» өттүгэр улахан бээтинэлэр үөскээбиттэрин ыам ыйын 17 күнүгэр Solar Orbiter аппараат хаартыскаҕа түһэрбитэ. Бу хаартыскаҕа 270° сурааһын — Сиртэн көстөр өттө. 180° сурааһын — Күн күлүк өттүн киинэ.
Күн астрономиятын лабораториятын исписэлиистэрэ этэллэринэн, бу маннык улахан бээтинэлэр икки сыллааҕыта эрэ тахса сылдьыбыттар. Ол эстиилэр түмүктэринэн, кэнники 20 сылга саамай күүстээх магнитнай буурҕа 2024 сыл ыам ыйыгар буолбута. Дьиҥэ, кэнники сылларга Күҥҥэ эстиилэр элбээн тураллар.
Сиртэн көрдөххө, Күн бэйэтин тула 4 нэдиэлэ устата эргийэр. Онон бу бээтинэлээх өттө Сир диэки 2 нэдиэлэнэн хайыһыаҕа диэн учуонайдар этэллэр. Бу кэм устата эстэн бүтүөхтэрин эмиэ сөп. Онон учуонайдар салгыы кэтээн көрөллөр.
Өрөспүүбүлүкэ нэһилиэнньэлээх пууннара массыына кыһыҥҥы суола аһыллыар диэри ирдэнэр кээмэйдээх оттук-энэргэтиическэй саппааһынан олоччу хааччылыннылар. Бу…
«Күн бүгүн эрэгийиэн иһинээҕи көтүүлэри үбүлээһин өрөспүүбүлүкэ бүддьүөтүн суотугар эрэ ыытыллар. Бу сыалга 250 мөлүйүөн…
Арассыыйаҕа массыына атыылаһарга чэпчэтиилээх кирэдьииттээһин хас даҕаны судаарыстыбаннай бырагыраама үлэлиир. Ону туһанан саҥа массыынаны атыылаһыахха…
Бу күннэргэ Горнай улууһун Бэрдьигэстээх сэлиэнньэтин ыччаттара нэһилиэк сэбиэтэ тэриллибит күнүн бэлиэтээтилэр. Бу туһунан Бэрдьигэстээх…
Сэтинньи 4-6 күннэригэр Дьокуускайга Сомоҕолоһуу күнүгэр аналлаах норуот уус-уран оҥоһуктарыгар босхо маастар-кылаастары ыытыахтара. Тэрээһини «Мин…
Өлүөнэ муостатын тутар былаһааккаҕа өрүс флотун муус туруон иннинээҕи үлэтэ түмүктэннэ. Ааспыт сезон устата 20-чэ…