Педагогическай үлэһиттэри өйүүр эбии миэрэлэр тула кэпсэттилэр

Үөрэх үлэһиттэрин атырдьах ыйынааҕы мунньаҕын иитинэн бүгүн улуус дьаһалтатын бэрэстэбиитэллэригэр, үөрэх тэрилтэлэрин салайааччыларыгар, исписэлиистэригэр, педагогтарга аналлаах “Педагогическай үлэһиттэри өйүүр эбии миэрэлэр тустарынан” диэн “төгүрүк остуол” буолан ааста.

Урутаан эттэххэ, тэрээһиҥҥэ киин, Илин эҥэр, Бүлүү улуустарын аахсыбакка туран, Усуйаана, Муома, Дьааҥы курдук ыраах улуустартан бэрэстэбиитэллэр кэлэн кыттыбыттара, тустаах боппуруос үөрэх үлэһиттэрин долгутарын туоһулуур. Кэпсэтии дойду Бэрэсидьиэнин соторутааҕы тахсыбыт “Учууталлары өйүүр эбии миэрэлэр туһунан” Ыйааҕын уонна “СӨ педагогическай үлэһиттэр ураты статустарын сорох мэктиэлэрин туһунан” сокуон тула барда итиэннэ педагог идэтигэр сыһыаннаах боппуоруостары барытын таарыйда. Судаарыстыбаннай Дуума дьокутаата Галина Данчикова мунаах боппуоруостарга быһаарыылары биэрбитэ, дьэҥкэрдибитэ, “төгүрүк остуол” таһымын да үрдэттэ, педагогтарга чахчы туһалаах даҕаны буолла.

Кэпсэтиини иилээн-саҕалаан ыыппыт үөрэх миниистирин солбуйааччы Степан Степанов иһитиннэрбитинэн, күн бүгүн өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн 17 тыһ. педагог үлэлиир, билигин 800-чэкэ вакансия аһаҕас эбит. Маны быһаарарга педагогтары өйүүр миэрэлэр эмиэ улахан оруоллаахтар. Бүгүҥҥү “төгүрүк остуолга” ити тула кэпсэттилэр, бэйэлэрин санааларын үллэһиннилэр.

Билигин өрөспүүбүлүкэҕэ “Земскэй учуутал”, Арктика улуустарыгар, тыа сирдэригэр үлэлии тиийэр эдэр учууталлары, саҥа үөрэхтэрин бүтэрбиттэри өйүүр, “Арктика учуутала”, педагогтары олорор дьиэнэн хааччыйар, о.д.а. өйөбүл миэрэлэр бааллар. Итини таһынан улуустар бэйэлэрэ туспа миэрэлэри толкуйдаан олоххо киллэрэллэр. Холобур, Анаабыр улууһун дьаһалтатын баһылыгын солбуйааччы Туяра Туприна:

— Бүгүн педагогическай каадыр боппуруоһун быһаарыыга хас даҕаны хайысханан үлэлиибит. “Земскэй учуутал” федеральнай бырагырааманан 2020 сылтан икки учуутал үлэлээн барда. Быйыл бу бырагырааманан физика учуутала кэлэрэ күүтүллэр. “Арктика уонна хоту улуустар тыа сирдэригэр баар уопсай үөрэхтээһин тэрилтэлэрин педагогическай үлэһиттэрин олорор дьиэнэн хааччыйыы” өрөспүүбүлүкэ бырагырааматынан, 2012 сылтан 15 учуутал олорор дьиэтин тупсарда. Быйыл үс эдэр исписэлиис сөбүлэҥ түһэрсэр, итинтэн иккитэ улуус оскуолаларын бүтэрбиттэр. Үөрэхтэрин кэнниттэн төрөөбүт улуустарыгар математика, алын кылаас учууталынан бараллар. 2022 сылтан “Арктика учуутала” бырайыагынан аадырыстаах көмөнү 24 эдэр педагог ылла. Улуус таһымыгар 2023 сылтан педагогтары сыһыарыы бырагыраамата үлэлиир. Онно олоҕуран, үс сыл үлэлээбит педагогтар 1 мөл. солк. ылаллар. Күн бүгүн бу бырагырааманан уһуйааннарга, оскуолаларга, эбии үөрээхтээһин тэрилтэлэригэр 14 педагог үлэлии сылдьар” – диэн кэпсээтэ.

Итини таһынан, анаабырдар улуус сиригэр-уотугар үлэлиир бырамыысыланнай хампаанньаларын кытта үлэлэһэллэр эбит. Холобур, “Анаабыр алмаастара” тэрилтэни кытта сөбүлэҥ түһэрсэн, 2012 сылтан оскуолаларга үс сылга үлэлии тиийэр тиэхиньиичэскэй хайысха учууталларыгар 200 тыһ. солк. суумалаах сыллааҕы бириэмийэ уонна сынньана тиийэр сирдэригэр айаннарын ороскуота төлөнөр эбит.

Улуус салалтата ураты болҕомтону үөрэх үлэһиттэрин олорор усулуобуйатын тупсарыыга болҕомтону уурарын ыйда. Быйыл педагогтарга саҥа таас дьиэҕэ икки толору хааччыллыылаах кыбартыыраны көрбүттэр. Биир сүрүн өйөбүлүнэн педагогтар уларсык олорор дьиэлэрин ороскуотун толуйуу буоларын бэлиэтиир.

“Төгүрүк остуолга” педагогтарга Арассыыйа уонна Саха Өрөспүүбүлүкэтин “Үлэ бэтэрээнэ” ааттарын хас сыл үлэлээбиттэргэ иҥэриллэрин, хомунаалынай өҥө төлөбүрүн толуйуу, педагогтар быраааптарын, эдэр педагогтар хамнастарын үрдэтии, о.д.а. суолталаах, боппуруостарга санааларын эттилэр, быһаарыылары ыллылар.