Анаабыр улууһа тэриллибитэ 95 сылын бэлиэтииллэр

Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр  Култуура  сылынан уонна Анаабыр улууһун  Сааскылааҕар  баһылыгынан өр кэмҥэ үлэлээбит Н.Е. Андросовка  аналлаах тэрээһиҥҥэ олоҕуран, Үрүҥ Хайа нэһилиэгин “Хэйро” этнокултуура  киинин дириэктэрэ,  СӨ култууратын  үтүөлээх үлэһитэ  Сергей Сыроватскай салайааччылаах уус-уран самодеятельность  кыттыылаахтара “Үрүҥ Хайа долганнарыттан эҕэрдэ” диэн долганныы тыыннаах дьоро киэһэни Сааскылаахха көрдөрдүлэр.

Сарсыарда эрдэттэн атыы-эргиэн тэрилиннэ,  таба этин, ас-үөл уонна Үрүҥ Хайа уран илиилээх маастардарын, норуот маастара П.К. Попова, Үрүҥ Хайа оскуолатын уран тарбахтаахтара М.В.Протопопова, А.М.Туприна  уо.д.а. учууталлар араас оҥоһуктарын быыстапкалара туруоруллан,   Сааскылаах олохтоохторун болҕомтолорун ыллылар. Күнү быһа атыы-эргиэн, маастар-кылаастар буоллулар. Ону сэргэ  Үлэ Дьоруойа И.К.Спиридонов  аатын сүгэр  МУОП  тыа хаһаайыстыбатын бородууксуйатын дьаарбаҥкатын тэрийдилэр.

Киэһэ артыыстар дьоро киэһэни  туундара олоҕун көрдөрөр  “Сэттэ Сэдэмэ утума”  композициянан  саҕалаатылар. Долган норуотун фольклорун утумнааччы  Н.А.Попов “Тоҕустуура”  норуот ырыатын толордо, ”Кыа Кыымнара”  литературнай түмсүү салайааччыта В.А. Попов табаһыт, бэйиэт Н. П. Туманов уобараһын көрдөрөн, долганныы тылынан хоһоон аахта. Иистэнньэҥ кыргыттар ырыаларын П.П.Федорова, С.А Киргизова толорууларыгар  кэрэчээн кыргыттар үҥкүүлээтилэр. Туундара сомдуркаа отунан буруолатан, Светлана Андреевна  Туприна кыспыт тоҥ балыгынан, алаадьынан, дьону күндүлээтилэр. Кэнсиэри Таймыыр Сындааскатыттан төрүттээх С. А. Киргизова уонна К.К Спиридонов салайан ыыттылар.   Ырыалары П.П. Федорова хас да куоласка арааран акапелланан,  муусука доҕуһуоллаах толоруулара көрөөччүлэр биһирэбиллэрин ылла. Константин Спиридонов  салайар “Долганочка” үҥкүү ансаамбылын,   Н.А. Спиридонова салайар “Юморина” көр-күлүү сценкаларын дьон-сэргэ дохсун ытыс тыаһынан көрүстэ. “Элдэн” вокальнай-инструментальнай ансаамбыл кыттыылаахтара,  долган омук фольклорун  салҕааччы Н.А Попов,  мелодист Г.Н. Спиридонов, К. О. Туприна, Василий Спиридонов, А.А. Спиридонов, Н.О. Попова, о.д.а. ырыаларын көрөөччүлэр сэргээтилэр. Улуус баһылыгын солбуйааччы О. Ф. Терешкина Үрүҥ Хайа олохтоохторугар махтал тылларын эттэ уонна Сергей  Сыроватскайга   Грамота, өйдөбүнньүк бэлэх туттарда.

Уһук хоту дойду дьоно талааннара сөҕүмэр.  Долган омук  үтүмэн сылларга илдьэ кэлбит үгэһин тута сылдьар, өбүгэлэр барахсаттабыт  хаалларбыт удьуор утумнарын, абыычайдарын кэлэр кэнчээри ыччакка хаалларар туһугар Сергей Сыроватскай уолаттарыныын киинэҕэ уһулаллара улахан хайҕаллаах.  Дьон-сэргэ   кыһын күн тахсыбат, сайын күн киирбэт,  тус хоту Лаптевтар  муораларын  аттыгар баар,  тыйыс айылҕалаах, чэбдик салгыннаах төрөөбүт дойдуларын Анаабыры, туундараларын   ис сүрэхтэн таптыыра кинилэр хоһоонноругар,  айбыт ырыаларыгар ураты  хатыламмат муусука буолан иһиллэр. Уйаара-кэйээрэ, илинэ-арҕаата  биллибэт, буурҕалаах, чысхаан тыаллаах, үрдүк хайалардаах киэҥ-нэлэмэн  туундараҕа олоҕу кытта тэҥҥэ хардыылыыр, кэрэни кэрэхсиир, бултуур хоту  дойду хоһууттара, хорсун дьоно олороллор. Кинилэргэ уһун  олоҕу, доруобуйаны баҕарабыт. Этэҥҥэ буолуҥ, барыгытын дьол-үөрүү арыаллаатын диэн баҕа санаабытын тириэрдэбит, алгыспытын аныыбыт.

                        Галина БОРИСОВА-ТОЛБООНО, Дьокуускай