Суха тутан, суоруна эргитэн

XVII үйэҕэ Саха сиригэр кэлбит нуучча дьоно, төһө кыалларынан, бэйэлэрин дьарыктарын, астарын-үөллэрин илдьэ кэлбиттэрэ. Ону олоххо киллэрэллэрин, олохтоох нэһилиэнньэни бэйэ дьарыгар үөрэтэллэрин дойду бэлиитикэтэ кытаанахтык ирдиирэ. 1638 с. бастакы бойобуода П.П. Головин уонна көмөлөһөөччүтэ М.Г. Глебов Саха сиригэр бурдук ыһарга табыгастаах сир төһө баарын билэр, тарҕатар сорудахтаах кэлбиттэрэ.

Амма, Өлүөхүмэ буолактарыгар

Аан бастаан 1643 с. Дьокуускай таһыгар Головин дьаһалынан бурдугу ыспыттара биллэр. Бука туох да үүммэтэҕэ буолуо, 1652 с. Амма өрүс кытылыгар алта нуучча сыылынай бааһынайын олохтообуттар. Ол эрээри, бу да дьон өр буолбатахтар, бааһыналарын бырахпыттар. 1661 с. бойобуода И. Ф. Голенищев-Кутузов бу дьон саҕалаабыт бааһыналарыгар түөрт бааһынайы олохтообут. 1671 сыллааҕы дааннайынан, Аммаҕа 2 киһи бурдук ыһыытынан дьарыктанара биллибит, эһиилигэр алтыа буолбуттар. Өлүөхүмэҕэ 1674 с. биэс киһи аан бастаан саҕалаабыта биллэр.

ХААРТЫСКА: А.П. КУРОЧКИН ТҮҺЭРИИТЭ. ХХ ҮЙЭ САҔАЛАНЫЫТА.

Сиһилии «Саха сирэ» хаһыат кулун тутар 13 күнүнээҕи нүөмэригэр ааҕыҥ