Алтынньы 11 күнэ: норуот билгэтэ тугу кэпсиирий?

Алтынньы 11 күнүгэр православнай халандаарынан Харитон Исповедниги ахталлар. Бу кэм «Харитон күнэ» диэн ааттанар. Урут итэҕэйэллэринэн, бүгүн куһаҕан тыын уһуктар буолан, дьон-сэргэ сэрэхтээх буолуохтаахтар.

Тугу гынар көҥүллэнэрий?

• Ыраастаныы уонна харыстаныы. Харитон сибэтиэйгэ үҥэр сүбэлэнэр. Дьиэни-уоту куһаҕан тыынтан араҥаччылыыр, ыраастыыр сиэри-туому оҥоруохха сөп.
• Дьиэ-уот үлэтэ. Дьиэ ис-тас үлэтинэн дьарыктанар, кыстыкка бэлэмнэнэр наада.
• Баанньык. Бу күн баанньыкка  суунуу киһини куһаҕан тыынтан, дьайтан ыраастыыр диэн итэҕэйэллэрэ.
• Чугас дьону кытта буолуу. Улахан айдааннаах хампаанньаттан туттунан, дьиэ кэргэни кытта чуумпутук атаарар ордук.
• Амарах санаа. Көмөҕө наадыйар дьоҥҥо үтүөнү оҥорор көҥүллэнэр.

Тугу гынар бобулларый?

• Киэһэ таһырдьа тахсыма. Күн киирбитин кэннэ харысхала суох таһырдьа тахсар сэрэхтээх — куһаҕан тыыны көрсүөххэ сөп дэнэр.
• Этиһии уонна өстөһүү. Айдаарсар, этиһэр уонна атын дьоҥҥо куһаҕаны баҕарар аньыы — куһаҕан санааҥ бэйэҕэр охсуулаах буолуон сөп.
• Аккаастаама. Көмө көрдөөбүт киһиттэн аккаастанар сатаммат.
• Киһиргээмэ. Бэйэ ситиһиитинэн, баайынан-дуолунан киһиргээн саҥарар бобуллар.
• Дьиэни хатаабакка  эрэ хаалларыма. Дьиэни көрүүтэ-истиитэ суох хаалларар, ааны аһаҕас хаалларар сүбэлэммэт.
• Саҥа үлэни саҕалаама. Саҥа улахан, суолталаах үлэни саҕалыыр сүбэлэммэт — туох да туһаны, ситиһиини аҕалыа суоҕа.

Халлаан туругун билгэтэ

• Алтынньы 11 күнэ сылаас уонна чаҕылхай күн буоллаҕына — кыстык хаар хойутаан түһүө.
•  Сарсыарда туман түстэҕинэ — күһүнү быһа ардахтаах буолуо.
• Хотуттан тыалырдаҕына — тымныы, дьыбардаах кыһын кэлиэ.
• Мас сэбирдэҕэ түспэккэ турар буоллаҕына — кыһын ичигэс буолуо
• Түүн халлаан ыраас уонна сулустаах буоллаҕына — томороон тымныы түһүө.
• Ардах түстэҕинэ — күһүн уһуо, онтон саас хойутаан кэлиэ.