Айсен Николаев: “Саха сирин нэһилиэнньэлээх пууннара кыһыҥҥы суол аһыллыар диэри тиийэр оттугунан хааччылыннылар”

Өрөспүүбүлүкэ нэһилиэнньэлээх пууннара массыына кыһыҥҥы суола аһыллыар диэри ирдэнэр кээмэйдээх оттук-энэргэтиическэй саппааһынан олоччу хааччылыннылар. Бу туһунан Ил Дархан Айсен Николаев “Якутия, вперед!” биэриигэ иһитиннэрдэ.

Бүгүҥҥү туругунан хоту таһаҕаһыы таһыы көрүллүбүт былааныттан 96% тиэрдилиннэ. Хаалбыт таһаҕаһы суол аһылыннаҕына массыынанан тиэрдэр былааннанар.

«Нэһилиэнньэлээх пууннары хааччыйарга ирдэнэр оттук-энэргэтиичэскэй саппааһа кыһыҥҥы суол аһыллыар диэри толору тиэрдиллибиттэрин бэлиэтиэхпин баҕарабын», – диэн Айсен Николаев тоһоҕолоон эттэ.

Быйыл таһаҕаһы тиэйиигэ ордук ыарахан быһыы-майгы Индигир өрүскэ үөскээтэ. Бу иннинэ уу суолугар сүрүн ыарахаттар Дьааҥыга үөскүүр эбит буоллахтарына, быйыл кыһалҕа Индигир, ол иһигэр Муома улууһун, таарыйда.

Бу төрүөтүнэн уустук гидрологическай усулуобуйа, дириҥэтэр үлэлэри ыытар суудуналар хойут кэлиилэрэ  уонна элбэх хараабыл биирдэ мустуулара буолла. Ол түмүгэр сорох таһааччылар өрүһүнэн сылдьар табыгастаах түгэни бириэмэтигэр туһамматылар. Эбии ыарахаттары Белай Гораттан өрүс үөһээ өттүгэр уу таһыма намтааһына үөскэттэ.

Маныаха сорох таһаҕаһы өрүс хараабылын сырыытыттан кыһыҥҥы кэмҥэ көһөрүү ураты быһыы-майгы буолбатаҕа бэлиэтэнэр. Ыраах Хоту сир усулуобуйатыгар маннык быһаарыылар гидрология балаһыанньатын уонна тырааныспар логистикатын уратыларын учуоттаан, өрүү ылыллаллар.

Билигин сүрүн болҕомто таһаҕаһы кыһыҥҥы таһыыга бэлэмнээһиҥҥэ ууруллар. Айсен Николаев туһааннаах министиэристибэлэргэ тиэйиини-таһыыны тэрийии уонна ирдэнэр үбүлээһини хааччыйыы боппуруостарыгар дьаһаллар бэриллибиттэрин иһитиннэрдэ.

Тырааныспар уонна суол хаһаайыстыбатын министиэристибэтэ, Гражданскай оборуона уонна нэһилиэнньэ олоҕун хааччыйыы куттала суох буолуутун дьыалаларыгар министиэристибэ, ону тэҥэ Саха сиринээҕи дьиэ-уот хаһаайыстыбатын уонна энэргиэтикэ министиэристибэтэ тарыып, тырааныспар өҥөлөрүн төлөөһүн уонна хаалбыт таһаҕаһы бириэмэтигэр тиэйии боппуруостарынан холбоон үлэлэһиэхтэрэ.

Ордук болҕомто дьиэ-уот хаһаайыстыбатыгар ирдэнэр ньиэби (сырой нефть) тиэйиигэ ууруллуоҕа. Кыһыҥҥы суол аһыллыбытын кэннэ ону тириэрдии толору кээмэйинэн барыахтаах.

Айсен Николаев сүрүн соругунан хаалбыт таһаҕаһы Арктика уонна ыраах  нэһилиэнньэлээх пууннарга бириэмэтигэр тиэйиини, ону тэҥэ кыһыҥҥы кэмҥэ олоҕу хааччыйар систиэмэлэр туруктаах үлэлэрин хааччыйыы буоларын тоһоҕолоон бэлиэтээтэ. Бу туһунан Ил Дархан уонна Бырабыыталыстыба пресс-сулууспата суруйар.