Арктикаҕа 2555 туонна бөҕү, тимир тобоҕун хомуйдулар

— Быйыл Саха сирэ  «Чистая Арктика» федеральнай бырайыак сезонун рекорднай көрдөрүүлээх түмүктээтэ. Быйыл аахсыйа саҕаланыытын Өлөөҥҥө  Ил Дархан Айсен Николаев арыйбыта. 2026 сылга сэттэ арктическай улууска 555 туоннаттан тахса тимир тобоҕу уонна атын бөҕү хомуйдулар, 15,5 гектаар сири ыраастаатылар. Экологическай дьаһалларга 630 волонтёр кытынна.  Маннык көрдөрүүлэр — бу судургу сыыппаралар буолбатахтар, бу — хотугу кэбирэх айылҕаны харыстааһыҥҥа уонна өрөспүүбүлүкэ ыраах сытар оройуоннарыгар экологияны тупсарыыга киллэриллэр кылаат. Бырайыакка көхтөөхтүк баҕа өттүнэн кыттааччылар эрэ буолбакка, тэрилтэлэр, олохтоох салайыныы уорганнара, ыччаттар кыттыһаллара суолталаах, — диэн Саха сирин бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлин солбуйааччы Ольга Балабкина бэлиэтээтэ.

Өрөспүүбүлүкэ хас да нэһилиэнньэлээх пууннарыгар далааһыннаах үлэлэр ыытылыннылар. Ол курдук, Усуйаана улууһун Депутатскай бөһүөлэгэр аахсыйа түөрт түһүмэҕинэн 198 туоннаттан тахса тимир тобоҕун уонна 6,8 туонна кэриҥэ араас бөҕү хомуйдулар. Аллайыаха улууһун Чокуурдаах бөһүөлэгэр 40 волонтёр 1 гектаар кэриҥэ иэннээх сири ыраастаатылар уонна таһааран быраҕарга 12 туонна тимир  тобоҕу, 2,5 туонна бөҕү бэлэмнээтилэр.

Үөһээ Дьааҥы улууһун Верхоянскай куоратыгар, Эһэ Хайа уонна Баатаҕай бөһүөлэктэригэр  үлэ кээмэйэ улахан. Чуолаан, Эһэ Хайаҕа 20 волонтёр 0,5 гектаар иэннээх сири ыраастаатылар уонна маһы, бетону, тимир конструкциялары киллэрэн туран, 160 туонна кэриҥэ тобоҕу таһааран бырахтылар. Баатаҕайга 300 кэриҥэ кыттааччы куорат пааркатын, Дьааҥы  өрүс кытылын уонна Аммосов, Ленин уулуссаларын кыйа сытар сирдэри хомуйдулар: 4 гектаар иэннээх сир ыраастанна, 1 туонна кэриҥэ пластик, таас, мас, кумааҕы уонна тимир хомулунна.

Булуҥ улууһун Тиксии бөһүөлэгэр 42 кыттааччы — үөрэнээччилэр, тэрилтэлэр үлэһиттэрэ уонна дьаһалта бэрэстэбиитэллэрэ 1 гектаар иэннээх сири ыраастаан, хомоттон 14 туонна тимир тобоҕу уонна бөҕү хомуйдулар. Тиксии Муора пуорда тэхиньиичэскэй көмөнү оҥордо.

Биирдиилээн болҕомтону бырамыысыланнас тэрилтэлэрин кылааттара ылар: холобур, «ЯнОлово» АУо бырайыак чэрчитинэн массыына суола аһыллыбыт кэмигэр 2026 сыл муус устар 4 күнүгэр Усуйаана улууһун Сайылык сэлиэнньэтиттэн 52 туонна тимир тобоҕу «Восточно-Сибирская снабженческая компания» ХЭУо-ҕа таҥастанарга тиэйдэ.

Тобох сүрүн кээмэйэ — сэбиэскэй кэм нэһилиэстибэтэ. Арктика усулуобуйатыгар бөҕү таһааран быраҕыы айылҕа уонна килиимэт уратыларыттан сылтаан уустук, онон анал тэхиньиичэскэй быһаарыылары ирдиир. Бырайыак генеральнай партнера — «Росатом» судаарыстыбаннай корпорация.