“Булчут кутаата” күрэх Баһылай Тэрээкэп үбүлүөйдээх сааһыгар ананна

Тааттаҕа, Орто-Амма нэһилиэгэр Булчут күнүгэр даҕатан уонна  40-тан тахса сыл ыстаастаах каадырыбай  булчут, Харбалаах бөһүөлэгин маҥнайгы тутааччыта, бочуоттаах олохтоох, үлэтинэн үгүс үрдүк наҕараадалардаах  ытык киһи Баһылай Дмитриевич Тэрээкэп 85 сааһын туолбут үбүлүөйүгэр анаммыт  «Булчут кутаата» диэн эр дьоннорго анаммыт бэрт сэргэх  күрэхтэһии буолан ааста.

Бу ураты суолталаах тэрээһини биир дойдулаахпыт Виталий Валерьевич  Очиров-Алгыс Ачыырап арчылаан,   алгыстаан саҕалаата. Бу кыһын үбүлүөйдээх  булчут Баһылай Тэрээкэп үүтээнигэр устубут килиибин  соторутааҕыта киэҥ эйгэҕэ таһаарбытын кэпсээтэ. Килиипкэ уһуллубут, көмөлөспүт дьонноругар хаартыскаларын  хартыына оҥорторон  үтүөкэннээх  бэлэҕин  туттартаан,  тэрээһин кыттыылаахтарын  үөрүүлэрин үрдэттэ. Сааскы сандаархай  киэҥ нэлэмэн  куйаарга ыллаан-туойан дьиэрэтэн,  булчуттар, көрөөччүлэр  сүргэлэрин көтөхтө.

Барыта алталыы киһилээх түөрт хамаанда сатабылларын, күүстэрин-уохтарын, булугас өйдөрүн, сымсаларын, сыыдамнарын көрдөрөр  чэпчэкитэ суох күрэхтэһии тоҕус түһүмэхтэрин бары да чиэстээхтик туораатылар. Бүтэһиккэ бары да күүстээх-уохтаах, сатабыллаах эдэрчи саастаах  уолаттардаах  улуус киинин «Бэдэр» хамаандата  бастаата, иккис  «Дьулуур» (Чөркөөх), үһүс «Тирэх» (Харбалаах) уонна төрдүс миэстэ «ХОК» “Харбалаахтааҕы үөрэх холбоһуга) хамаандата буоллулар. Бастакы миэстэҕэ Тэрээкэптэр, иккис миэстэҕэ АО «Төлөн», үһүс миэстэҕэ олохтоох дьаһалта  туруорбут сыаналаах бириистэрэ ананнылар. Ону таһынан,  күрэх кыттыылаахтара  Тааттатааҕы экология иниспиэксийэтин, Дьокуускай куораттан биир дойдулаахтарбыт, нэһилиэк тэрилтэлэрин, олохтоохторун сыаналаах анал бириистэрин тутан үөрдүлэр.

Мэлдьи буоларын курдук, харбалаахтар тэрээһини ис сүрэхтэриттэн кыһаллан, Амма эбэ  томтойор туонатын тупсаҕайдык  киэргэтэн, тэрийээччилэри сып-сылаас аһынан аһатан, көрөөччүлэргэ босхо сылаас чэй,  араас ас атыытын дьаарбаҥкатын тэрийэн,  күрэхтэһии   үлэлэрин  кыайа-хото тутан,  тэрээһин  үрдүк таһымҥа ыыттылынна. Эйэҕэс-сайаҕас майгылаах, куруук  сырдыгынан сыдьаайа сылдьар, мичээр аргыстаах ытык киһибит Баһылай Тэрээкэп булчуттарга анаммыт үбүлүөйдээх тэрээһинэ өбүгэ үгэһин тута сылдьарга, саха эр киһитэ эт-хаан өттүнэн сайдыылаах буоларыгар, чөл олоҕу тутуһарга, булар-талар айылгытын,  булчут хаанын инники күөҥҥэ тутарга,  саханы саха дэтэргэ анаммыта олус суолталаах уонна махталлаах.

Светлана Винокурова, Валентина Кривошапкина,  Харбалаах