Саахар оннугар диабеттаахтарга уонна ыйааһынын түһэрээччилэргэ туһалаах сүбэ

Билиҥҥи кэмҥэ чэгиэнник олоруу уонна сөптөөхтүк аһааһын күннээҕи олохпут биир сүрүн ирдэбилэ буолла. Элбэх киһи доруобуйатын туругун тупсараары эбэтэр ыйааһынын түһэрээри саахартан аккаастанар. Оттон диабет ыарыылаах дьоҥҥо бу – кытаанах быраабыла. Ол эрээри, минньигэһи сиир баҕаны хайдах ханнарыахха сөбүй? Маныаха саахары солбуйааччылар (сахарозаменитель) көмөҕө кэлэллэр. Кинилэр ханнык көрүҥнээхтэрий, сыаналара төһөнүй уонна бэйэҕэ сөптөөҕүн хайдах талыахха? 

Саахары солбуйааччылар састаабынан икки улахан бөлөххө арахсаллар: айылҕаттан (натуральнай) уонна оҥоһуу (синтетическэй).

Сүрүн көрүҥнэрэ уонна уратылара:

• Стевия. Бу оттон оҥоһуллар саамай биллэр саахары солбуйааччы. Калорията уонна гликемическэй индексэ (ГИ) – 0. Ол аата хаан саахарын үрдэппэт, ыйааһыны эппэт. Уратыта: сорох дьон сөбүлээбэт аһыы соҕус амтаннаах буолуон сөп.
• Эритрит (эритритол). Эмиэ дыняттан эбэтэр грушаттан оҥоһуллар. Калорията – 0. Стевияттан уратыта диэн, туох да атын амтана суох, айахха кыратык биллэр. Билигин саамай элбэхтик туһаныллар көрүҥ.
• Сукралоза. Бу оҥоһуу (синтетическэй) бородуукта. Саахартан 600 төгүл минньигэс. Калорията суох. Итиини тулуйар, онон бурдук аһын буһарарга олус табыгастаах.
• Аспартам. Калорията суох эрээри, ититтэххэ (оргуттахха) сүлүһүннээх эттиккэ кубулуйар, онон чэйгэ эрэ кутар сөп, ас буһарарга табыгаһа суох.
• Фруктоза. Болҕойуҥ! Фруктозаны маҕаһыыннарга «диабеттаахтарга аналлаах» диэн элбэхтик атыылыыллар. Ол эрээри, калорийдаах уонна ыйааһын түһэрэргэ букатын көмөлөспөт. Элбэҕи сиэтэххэ, быарга сыа буолан мунньуллар кутталлаах.

Сыаната төһөнүй?

Билигин маҕаһыыннарга уонна маркетплейстарга (Wildberries, Ozon) сыана арааһа баар:

• Эритрит уонна стевия холбоһуга (холобур, биллэр «Fit Parad» маарка) — 200-400 граммыгар 350-тан 600 солкуобайга диэри.
• Таблетканан оҥоһуулар (сукралоза, цикламат) — 1200 таблеткалаах хаата 300-500 солкуобай. Биир таблетка биир ньуоска саахары солбуйар.
• Убаҕас сироптар (калория суохтар) — 250 мл бытыылката 200-450 солкуобай. Билиинэ, сырник буһарарга туһаныахха сөп.

Хайдах талабыт? Сүрүн быраабылалар

1. Диабеттаах буоллаххытына, хайаан даҕаны, гликемическэй индексэ (ГИ) нулга тэҥнэһэр көрүҥүн талыҥ. Бу — стевия, эритрит уонна сукралоза. Фруктозаттан сэрэниҥ!
2. Ыйааһын түһэрээччилэргэ: Эһиэхэ калорията суох буолара улахан суолталаах. Эритрит эбэтэр стевия саамай сөптөөхтөр. Бурдук аһын буһарар буоллаххытына эритрити туһанар ордук.
3. Састаабын ааҕыҥ: Маҕаһыыҥҥа хаатын таһыгар «Саахара суох»  эбэтэр «Фитнес» диэн суруллубутун итэҕэйэн сороҕор сыыһа атылаһыахха сөп. Састаабыгар мальтодекстрин, декстроза эбэтэр фруктоза баар буоллаҕына — бу дьиҥнээх калорийдаах саахар көрүҥнэрэ буолаллар.

Саахары солбуйааччылар минньигэстэн аккаастаммакка эрэ доруобуйаны харыстыырга улаханнык көмөлөһөллөр. Ол эрээри, туох барыта кэмнээх-кэрдиилээх буолара үчүгэй. Ону таһынан, диабет ыарыылаах эбэтэр ис уорганнарынан ыалдьар дьон саҥа аһылыкка көһүөхтэрин иннинэ, хайаан даҕаны бэйэлэрин эмтиир быраастарыттан (эндокринолог, диетолог) сүбэлэтэллэрэ ирдэнэр.