Сэттэ орто үөрэх “Профессионалитет” федеральнай бырайыагынан кластеры тэрийиигэ сөбүлэҥ түһэристэ

Өрөспүүбүлүкэ сэттэ орто анал үөрэҕэ “Профессионалитет” федеральнай бырайыагын куонкуруһун кыайан, кластердары тэрийэргэ сөбүлэҥ түһэристилэр.

Бу — П.И. Дудкин аатынан Дьокуускайдааҕы сибээс уонна информационнай технологиялар (информационнай технологияларга), “Айар Уустар” креативнай индустрия (чэпчэки бырамыысыланнаска) кэллиэстэрэ, Ю.А.Готовцев аатынан Дьокуускайдааҕы өҥө технологическай тиэхиньикума (туризм уонна өҥө эйгэтигэр), Р.И.Брызгалов аатынан тырааныспар тиэхиньикума (тимир суол тырааныспарыгар), Дьокуускайдааҕы тутуу-хомунаалынай тиэхиньикума (тутуу эйгэтигэр), Алданнааҕы политиэхиньиичэскэй тиэхиньикум (сиртэн хостонор салааҕа), Т.Г.Десяткин аатынан Дьокуускайдааҕы бырамыысыланнай тиэхиньикум (электротиэхиньиичэскэй бырамыысыланнаска).

Бырабыыталыстыба бэрэссэдээтэлин солбуйааччы Анатолий Семенов: “Профессионалитет” бырайыак кэллиэстэр үөрэх кэнниттэн тута үлэҕэ тахсар исписэлиистэри бэлэмнииллэригэр аналлаах. Бу кэллиэстэрэ, индустриальнай бииргэ үлэлэһэр тэрилтэтэ суох кыаллыбат. Соҕурууҥҥу Саха сиригэр биир бастыҥ, сир баайын хостуур кластер тэриллибитэ, “Колмар” хампаанньаны кытта ыкса ситимнээхтик үлэлиир. Тус бэйэм хампаанньа устудьуоннары бэлэмнээһиҥҥэ хайдах курдук кыттарын, үлэлиирин, тэрилинэн хаҥатарын, сыбаарсык, бульдозерист, улахан массыына суоппара да буоллун устудьуоннар хайдах тэрилгэ үөрэнэллэрин илэ көрөн турабын. Номнуо бэлэм исписэлиистэр тахсаллар. Бу үлэ биэрээччигэ барыстаах” – диэн бэлиэтээтэ. Итиэннэ кластердары олоххо киллэриигэ 1 мөл. солк. үп көрүллүөҕүн иһитиннэрдэ, итинтэн 660 мөл. солк. – федеральнай үп, хаалбыт чааһа – өрөспүүбүлүкэттэн уонна үлэ биэрэр, бииргэ үлэлэһэр тэрилтэлэртэн.

Кластер састаабыгар барыта 41 үлэ биэрээччи уонна үөрэх тэрилтэлэрэ киирбиттэр. Бииргэ үлэлэһии сөбүлэҥин СӨ Бырабыыталыстыбатынан сирэйдээн министиэристибэлэр, орто анал үөрэх тэрилтэрэ уонна үлэ биэрээччилэр түһэристилэр. “Профессионалитет” бырайыак “Ыччат уонна оҕо” национальнай бырайыак иһинэн үлэлиир.

Үөрэх уонна билим миниистирин бастакы солбуйааччы Михаил Присяжнай: “Үөрэх туһунан” федеральнай сокуон, национальнай бырайыактары олоххо киллэрии, дойду экэниэмикэтин араас салааларын сайыннарарга каадыры бэлэмнээһиҥҥэ быраактыкаҕа чааһынан буолла диэн эттэ. “Биһиги сүүмэрдээһиҥҥэ хара маҥнайгыттан, 2022 сылтан кыттабыт, федеральнай куонкуруска түмүктээх иһэбит. Бу сырыыга сэттэ сөбүлэҥ түһэрсиллэр, олору федеральнай информационнай систиэмэҕэ арыаллаан, үөрэх бырагырааматын, устудьуоннары үөрэххэ ылыыны, идэҕэ туһаайыыны, тус сыаллаах миэстэҕэ үөрэтиини, материальнай баазаны саҥардыыны, өрөмүөнү хонтуруоллуохтара. Бу олоххо киирбитин, аһыллыбытын кэннэ биир сылынан түмүктэнэн хаалбат” – диэн эттэ.

Тэрээһин кэмигэр иһитиннэрбиттэринэн, күн бүгүн өрөспүүбүлүкэҕэ 10 тыһ. кэриҥэ оробуочай идэлээх киһи ирдэнэр. Тустаах кыһалҕаны орто үөрэхтэринэн эрэ быһаарар кыалларын бэлиэтээтилэр. Онон “Профессионалитет” федеральнай бырайыак кластер тэрийэргэ, аныгыы каадыры бэлэмнээһиҥҥэ улахан төһүү буолар.

Тутуу-хомунаалынай тиэхиньикумун дириэктэрэ Евгений Попов:

— “Профессионалитет” федеральнай бырайыак олоххо киирбитэ түөрт сыл буолла. Биһиги тиэхиньикуммут бу иннинэ иккитэ кытта сылдьыбыта, сорох киритиэрийдэринэн хапсыбакка хаалбыппыт. Быйыл барыта этэҥҥэ ааһан, 100 мөл. солк. суумалаах граны ылар буоллубут. Бырайыак иитинэн тутуу кластера тэриллиэхтээх, бу эйгэҕэ каадыры бэлэмниэхтээхпит. Тутуу хайысхатыгар баар сүрүн идэлэр бары киирсэллэр. Саамай сүрүн соруга – каадыры бэлэмнээһин. Үс сылынан кластер иһинэн үөрэнээччибит ахсаана 2 тыһ. тиийиэхтээх. Биһиги кластербытыгар барыта сэттэ үөрэх тэрилтэтэ киирэр. Холобур, Чурапчытааҕы аграрнай-тиэхиньиическэй кэллиэс, Дьокуускайдааҕы бырамыысыланнай, Намнааҕы, Ньурбатааҕы тиэхиньикумнар, Инфраструктурнай технологиялар кэллиэһэ (ХИФУ). Бу үөрэх кыһалара бары түмсэн үлэһиттэри бэлэмнээн таһаарыахтаахпыт. Сүрүн сакаасчытынан тутуу тэрилтэлэрэ буолаллар, кинилэр ирдэбиллэригэр олоҕуран идэлээх дьону бэлэмниибит.

Федеральнай грант чопчу тэрил ыларга анаан көрүллэр, өрөспүүбүлүкэттэн утары үбүлээһининэн дьиэ-уот өрөмүөннэнэр. Өҥүттэн саҕалаан миэбэлигэр тиийэ барыта ирдэбилинэн оҥоһуллар, ону дойду Үөрэҕириитин министиэристибэтэ хонтуруоллуур, — диэн быһаарда.