Судаарыстыбаннай сэбиэт «Энэргиэтикэҕэ» хамыыһыйата электроэнергияны оҥоруу инники технологияларыгар көһүүтүн дьүүллэстэ

“Арассыыйа энэргэтиичэскэй нэдиэлэтэ (РЭН)” норуоттар икки ардыларынааҕы пуорум чэрчитинэн, Судаарыстыбаннай сэбиэт «Энэргиэтикэ» хамыыһыйатын мунньаҕа буолан ааста. Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Дархана, хамыыһыйа бэрэссэдээтэлэ Айсен Николаев салалтатынан ааспыт мунньах, чох электростанциялара электроэнергияны оҥоруу инники технологияларын сайыннарыытыгар ананна.

Мунньах аһыллыытыгар Айсен Николаев чох генерациятын инники технологияларын сайыннарыы боппуруоһа Бэрэсидьиэн Владимир Путин тус хонтуруолугар тутарын бэлиэтээтэ. Хамыыһыйа бу иннинээҕи 2026 сыл кулун тутар ыйынааҕы мунньаҕар, Энэргиэтикэ, Бырамыысыланнас уонна эргиэн министиэристибэлэрин, генерациялыыр хампаанньалар, уот массыынатын оҥорор тэрилтэлэр уонна билим уопсастыбатын бэрэстэбиитэллэрэ киирбит үлэ бөлөҕө тэриллибитэ. Сыл аҥаарын иһигэр бөлөх улахан үлэни ыытта — анаалыстыыр чинчийииттэн саҕалаан, оҥорон таһаарар собуоттар барыллаан тиэхиньикэ-экэниэмикэ өттүнэн дакаастабылыгар уонна кэмиэрчэскэй этиилэри ылыыга тиийэ.

Айсен Николаев бэлиэтээбитинэн, электроэнергия эбийиэктэрин 2042 сылга диэри тарҕатыы генеральнай былаанынан 12 ГВт кэриҥэ чох саҥа кыамтатын киллэрии көрүллэр. Кини этэринэн, билигин саҥа энергоблоктары тутууга аныгы технологиялары туһаныы улахан суолталаах.

«Аан дойдуга электростанциялары тутууга уһулуччу критическэй паар параметрдардаах энергоблоктары (ССКП) киэҥник туһаналлар. Маныаха инники сылдьааччынан Кытай буолар, манна итинник блоктарга уматык ороскуота 225–265 г/кВт тэҥнэһэр, оттон КПД 48% тиийэр. Арассыыйа үгүс ТЭЦ-рын КПД-та биллэ намыһах, — диэтэ кини. — Бүгүн биһиэхэ ультрасверхкритическэй паар параметрдарыгар (УСКП) эмиэ саҥа технологиялары оҥорон таһаарар уонна киллэрэр сорук турар”.

Саҥа технология уматык ороскуотун аччатан, электроэнергияны күүһүрдэр, оҥорон таһаарыы ороскуотун уонна экологическай ноҕоруускатын намтатар.

РФ Бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлин солбуйааччы Александр Новак технологическай быһаарыылар уонна оҥорон таһаарыы сатабыла, ырыынак кыттыылаахтарын барыларын ирдэбиллэрин учуоттуур, өйдөнөр уонна сөптөөх экэниэмикэнэн бигэргэтиллиэхтээҕин бэлиэтээтэ.

“Технологическай быһаарыылар уонна оҥорон таһаарыы сатабыллара бэйэлэрэ инвестиция бырайыактарын олоххо киллэриини мэктиэлээбэттэр. Аныгы чох энергоблоктарын тутуу уһун инвестиция устатыгар улахан капитальнай үбүлээһини ирдиир. Инвестицияны аҕалар баар механизмнары дириҥник көрөн, кэскиллээх технологияларга чох генерациятын ханнык бырайыактарын олоххо киллэрэргэ туох уларыйыылар ирдэнэллэрин быһаарыахха наада. Быһаарыылар инвестордар, электроэнергияны туһанааччылар уонна судаарыстыба интэриэстэрин тэҥнээһинин хааччыйыахтар», — диэн вице-премьер эттэ.

Мунньах түмүгүнэн Арассыыйа энэргэтиичэскэй комплексын соруктарын туһунан РФ Бэрэсидьиэнин көмөлөһөөччүтэ, РФ судаарыстыбаннай сэбиэтин сэкирэтээрэ Алексей Дюмин маннык эттэ: «Уотунан хааччыйыы эрэллээх уонна табыгастаах буоларын ситиһиэххэ, оҥорон таһаарыы көдьүүһүн үрдэтиэххэ, технологическай тутулуга суох буолууну мэктиэлиэххэ наада. Билигин баар чох генерациятын эбийиэктэрин саҥардыахха уонна саҥа эбийиэктэри тутуохха. Бу үбү-харчы эрэ буолбакка, технологияттан сокуоҥҥа диэри биир толкуйу ирдиир. Энэргиэтикэ, Бырамыысыланнас уонна эргиэн министиэристибэлэрин, бөдөҥ генерациялыыр уонна массыына оҥорор хампаанньалар бииргэ үлэлииллэрин эрэйэр. Ити ситими чох генерациятын сайыннарыыга судаарыстыбаннай сэбиэт «Энэргиэтикэҕэ» хамыыһыйата хааччыйар. Хамыыһыйа чох генерациятын сайыннарыыга этиилэрин судаарыстыба баһылыга өйөөтө — билигин ону систиэмэлээхтик олоххо киллэрии соруга турар». Бу туһунан Ил Дархан уонна Бырабыыталыстыба пресс-сулууспата суруйар.