Трансарктическай көрүдүөрү сайыннарыы Саха сирин тырааныспарын уонна экэниэмикэтин кыаҕын бөҕөргөтүөҕэ

Арассыыйа Бэрэсидьиэнин көмөлөһөөччүтэ Николай Патрушев уонна РФ Бырабыыталыстыбатын Бэрэссэдээтэлин солбуйааччы – РФ Бэрэсидьиэнин ДФО-ҕа боломуочунай бэрэстэбиитэлэ Юрий Трутнев Арктикаҕа национальнай интэриэстэри көмүскүүр уонна национальнай, норуоттар икки ардыларынааҕы муора тырааныспарын маршруттарын сайыннарар Сүбэ мунньаҕын ыыттылар.

Сүрүн боппуруоһунан Трансарктическай тырааныспар көрүдүөрэ сыл төгүрүччү үлэлиирин хааччыйыы буолла. Бу уһун муора кытыллаах уонна саамай улахан пуортардаах дойду биир бастыҥ Арктика эрэгийиэнин — Саха Өрөспүүбүлүкэтин сайдыытыгар стратегическай суолталаах.

Мунньах кыттыылаахтара Арктика территорияларын комплекснайдык уонна бэйэ-бэйэлэрин кытта ситимнээхтик сайыннарар наадатын бэлиэтээтилэр. Эрэгийиэн бырамыысыланнаһын сайыннарыыны Уһук Хоту сиргэ аныгы тырааныспар, энергетика уонна коммуникация инфраструктуратын тэрийиини кытта тэҥҥэ ыытыыга ураты болҕомто уурулунна. Бу диэн сибээс, навигация, хараабыллар ханна баалларын быһаарар систиэмэлэри түргэнник сайыннарыыны, ону тэҥэ гидрометеорологическай уонна муус туругун туһунан чахчылары биэрии түргэтиирин кэрэһилиир — бу өрөспүүбүлүкэ арктическай улуустарыгар олус тутаах суолталаах.

Ону тэҥэ арктическай пуортары саҥардыыга уонна комплекснайдык сайыннарыыга чопчу дьаһаллар быһаарылыннылар. Логистиканы былааннааһыҥҥа суолталаах хардыынан Трансарктическай тырааныспар көрүдүөрүн үп-харчы-экэнэмиичэскэй моделын бырайыагын көрүү буолла. Чуолаан, муус алдьатар хараабыллар караваннай моделларын киллэрии боппуруоһа сиһилии үөрэтилиннэ. Бу хараабыллары ыытыыны тупсарарга уонна ыарахан муустаах усулуобуйаларга таһаҕаһы тиэрдии эрэллээх буолуутун үрдэтэргэ кыах биэриэҕэ — бу хоту таһаҕас тиэйиитигэр уонна сыл төгүрүччүлээх навигацияҕа ордук суолталаах.

Ырытыһыы туспа блогунан норуоттар икки ардыларынааҕы бииргэ үлэлээһин буолла. Өрүттэр Арассыыйа Арктическай зонатынан норуоттар икки ардыларынааҕы транзитнай таһаҕаһы тиэйии кээмэйин улаатыннарар хайысхалары быһаардылар. Үһүс дойдулар сааҥсыйаларын баттааһыннарын утары охсуһууга уонна Арассыыйа судоходствотын интэриэстэрин көмүскүүргэ туһаайыллыбыт доҕордуу сыһыаннаах дойдулары кытта бииргэ үлэлэһэр мэхэньиисимнэри  олохтуур ирдэнэрэ бэлиэтэннэ.

Сиһилии: https://www.sakha.gov.ru/news/64940