Уһук Илин куораттарын саҥардыыга 3 триллион солкуобай көрүллэр

РФ Бырабыыталыстыбатын Бэрэссэдээтэлин солбуйааччы — РФ Бэрэсидьиэнин Уһук Илин федеральнай уокурукка боломуочуйалаах бэрэстэбиитэлэ Юрий Трутнев Дьокуускайга Уһук Илин социальнай-экэнэмиичэскэй сайдыытын боппуруостарыгар Бырабыыталыстыба хамыыһыйатын президиумун мунньаҕын ыытта.

2026–2029 сс. социальнай инфраструктураны сайыннарыы чааһыгар былааннары уларытыы туһунан Уһук Илин тоҕус эрэгийиэнин этиилэрэ өйөннүлэр.

«Биһиги Арассыыйа Бэрэсидьиэнин Уһук Илиҥҥи биир кэлим субсидиятын бырагырааматынан үлэбит кэмигэр  2 тыһыынчаттан тахса социальнай эбийиэк – оскуолалар, балыыһалар, оҕо саадтара, култуура уонна успуорт тэрилтэлэрэ тутулуннулар уонна саҥаттан оҥоһулуннулар, 2 тыһыынча кэриҥэ тиэргэн өрөмүөннэннэ. Биһиги Арассыыйа Федерациятын Бэрэсидьиэнэ Владимир Владимирович Путин сорудахтарын толорууга үлэбитин салгыыбыт, ол иһигэр маастар-былааннары олоххо киллэриигэ. Куораттары реновациялааһын уонна нэһилиэнньэлээх пууннары саҥардыы Уһук Илин нэһилиэнньэтин аҥаарыттан ордугун олоҕун хаачыстыбатын уларыталлар. Маастар-былааннар – бу стратегическай быһаарыы. Кинилэри олоххо киллэрии чэрчитинэн Уһук Илин эрэгийиэннэригэр 3 трлн солкуобайтан тахса үп киирэр. Бу үп инфраструктураҕа, социальнай эйгэҕэ угуллар. Бу куораттары уларытан оҥорорго, дьон олоҕор муҥутуур табыгастаах усулуобуйаны тэрийэргэ уонна Уһук Илин диэки дьону тардыыны күүһүрдэргэ кыах биэрэр», — диэтэ Юрий Трутнев.

Өрөспүүбүлүкэ 2027 сылга 350 мөлүйүөн солкуобайы уонна 2028 сылга 134 мөлүйүөн солкуобайы Нерюнгрига доруобуйа харыстабылын эбийиэктэригэр, ол иһигэр, киин оройуон балыыһатын сыстыганнаах ыарыылар отделениеларын, психоневрологическай диспансеры, сэллиги утары охсуһар диспансеры, киин оройуон балыыһатын ас астыыр блогун хапытаалынай өрөмүөннээһиҥҥэ уонна мэдиссиинискэй тэрили атыылаһыыга ылыаҕа. Ону тэҥэ, модульнай патолого-анатомическай отделениены  таҥыыга үп көрүллүөҕэ.

«Биһиги инвестиция бырайыактарын өйөөһүнү кытта сибээстээх үлэни салгыы ыытабыт. Бу — стратегическай хайысхалартан биирдэстэрэ. Биһиги үлэбитин мантан саҕалаабыппыт. Бүгүн инвестиционнай бырайыактар инфраструктураларын тутууга 11 млрд солкуобай кэриҥэ ыытылынна. Бу эмиэ олус суолталаах, тоҕо диэтэххэ, экэниэмикэтэ суох социальнай эйгэ туспа сайдыбат», — диир Юрий Трутнев.

Уһук Илин концессиятын чэрчитинэн, олоххо киллэриллэр икки саҥа бырайыак өйөннө. Бастакыта — Саха Өрөспүүбүлүкэтин Үөһээ Бүлүү улууһун нэһилиэнньэлээх пууннарын гаастааһын бырайыага (Дүллүкү, Хоро уонна Хомустаах сэлиэнньэлэрэ). Инвестор — «Сахатранснефтегаз» хампаанньа 2029 сыл бүтүөр диэри 2 тыһыынчаттан тахса киһини уонна 150-тан тахса дьоҕус уонна орто урбаан субъегын гааһынан хааччыйар былааннаах.

Мунньахха анал байыаннай дьайыы наадаларыгар сириэстибэлэри уонна тэриллэри оҥорооччулары өйөөһүн боппуруостара көрүлүннүлэр.

«Биһиги «Патриотическай» инники күөҥҥэ сылдьар сайдыы территорията сайдыытыгар улахан болҕомтобутун уурабыт. Уһук Илин эрэгийиэннэрин баһылыктара бары үлэлииллэр. Биһиги анал байыаннай дьайыыга сылдьар буойуттарбытыгар көмөлөһө сатыыбыт. Тэҥинэн технологиялары сайыннарыы боппуруоһун быһаарабыт. Уһук Илин каартатыгар саҥа тэрилтэлэр, саҥа эбийиэктэр үөскүүллэр. Биһиги кыайыыбытын чугаһатар саҥа тэхиньиичэскэй сириэстибэлэри оҥорон саҕалаатыбыт», — диэтэ Юрий Трутнев.

ДОМ.РФ ПАУо бырайыактыыр үбүлээһин облигацияларын туһанан олоххо киллэриллэр былааннаах инвестиция бырайыактара ырытылыннылар. Президиум көрүүтүгэр Жатайдааҕы судоверфь тутуутун иккис түһүмэҕэр анаан гаас хочуолунайын тутуу уонна Благовещенскайга норуоттар икки ардыларынааҕы элбэх дьайыылаах уопсастыбаннай киини тэрийии бырайыактара таһаарылыннылар.

«Жатайдааҕы судоверфь — бэрэсидьиэн болҕомтотун эбийиэгэ. Тэрилтэ өрүс флотун саҥардыыга уонна арктическай эрэгийиэннэргэ хотугу таһаҕаһы таһыыны хааччыйарга тирэх база буолуохтаах. Хочуолунай саҥа кыамталарга, чуолаан суудунаны өрөмүөннүүр комплексы сылааһынан хааччыйыаҕа. Оттон Благовещенскайга саҥа Уопсастыбаннай киин норуоттар икки ардыларынааҕы таһымнаах тэрээһиннэри ыытар былаһаакканан буолуоҕа, Арассыыйа-Кытай сыһыаннаһыыларын бөҕөргөтөргө көмөлөһүөҕэ», — диэн бэлиэтээтэ Юрий Трутнев.

Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Дархана Айсен Николаев эппитинэн, Жатайдааҕы судоверфь Саха сирин промышленнай сайдыытын сүрүн бырайыактарыттан биирдэстэрэ: «Гаас хочуолунайын тутуу — тэрилтэ сайдыытын суолталаах түһүмэҕэ, кини саҥа производственнай кыамталары үлэҕэ киллэрэргэ ирдэнэр инженернэй инфраструктураны хааччыйыаҕа. Биһиги өрөспүүбүлүкэ экэниэмикэтигэр үлэ миэстэтин таһаарар уонна эбии кыахтары биэрэр, аныгы суудунаны оҥорор тэрилтэни тэрийэбит».