Уматыгынан хааччыллыыга болҕомто күүһүрэр

От үлэтэ саҕаланан билигин тыа хаһаайыстыбатын эйгэтигэр чахчы да итии күннэр тураллар. Ол эрээри быйылгы хампаанньа уратытынан дизельнэй уматык кэмчитэ, сыаната ыарааһына уустук балаһыанньаны үөскэттэ.

Маныаха үөһээ да, олохтоох да салалтанан анал оперативнай ыстааптар тэриллэн тыа хаһаайыстыбатын эйгэтигэр үлэлиири хаһаайыстыбаларга ураты болҕомто ууруллар. Амма улууһугар бу өртүгэр ханнык-туох дьаһаллар ылылла туралларын туһунан билээри улуустааҕы тыа хаһаайыстыбатын управлениетын салайааччытыгар Ион Кононовы кытта кэпсэттибит диэн «Амма олоҕо» хаһыакка суруллар.

“Аммабыт улууһугар от үлэтэ саҕаланна диэххэ наада. Ол курдук бэҕэһээҥҥи туругунан 37 тонна от кэбиһилиннэ. Окко 14 тыраахтыр, 14 звено, 31 киһи үлэлии-хамсыы сылдьаллар. Барыта 60 -ча гектар охсулунна. Быйылгы сылга окко былааммыт 31 000 тонна тириэрдиллибитэ. Ону кытта 2000 тонна сиилэс, 1600 тонна сенаж эбии аһылык быһыытынан бэлэмнэниллиэхтээх. Чахчы да быйылгы от хампаанньата уустуктук саҕаланна. Билэргит курдук уматык кыһалҕата үөскээтэ. Улуус дизельнэй уматыкка наадыйар нуормата от ыйыгар 462 тонна. Төһө туонна наадатын, хаһаайыстыбаларбытын ыйан туран өрөспүүбүлүкэ хомуйа олорор реестрыгар ыыппыппыт. Хомойуох иһин бу көрдүүр нуормабытыттан 50 тоннаны эрэ биэрдилэр. Ону тыыран, “Туймаада-нефть”, “Саханефтегаз” АЗС-тарыттан ылыахтаахпыт. Маны улахан хаһаайыстыбаларга түҥэттибит. Сүрүннээн бурдук ыһар хаһаайыстыбаларыгар. Улуус баһылыга Ил Дархан ыыппыт ВКС-гэр  кыттыыны ылбыта. Мин эмиэ. Онно Ил Дархан отчуттары дизельнэй уматыгынан хайаатар да хааччыйарга, ол биэриитигэр болҕомтону уурарга эттэ. Ордук билигин от кэмигэр күүстээх үлэ барыахтаах. Күн бүгүн Амма баар АЗС-тарга “Саханефтегаз” 20 лиитирэ бензини, 50 лиитэрэ дизельнэй уматыгы  биэрэ олорор. Онтон “Туймаада-нефть” 30 лиитэрэ бензини, дуогабардаах дьоҥҥо дизельнэй уматыгы биэрэр. Манна харчытыгар дизельнэй уматык суох. Аммаҕа АЗС-тары сэргэ Соморсун, Эмис, Сулҕаччы нэһилиэктэригэр “Саханефтегаз” канистраҕа кутар  заправкалара бааллар. Ону таһынан өссө  Алтаҥҥа “Восточный поток”, Болугурга ИП Попов АЗС-тара бааллар. Бу АЗС-тарга дизельнэй уматыктара суох, бүтэн турар. Күн бүгүн биһиги чааһынайдар, кэтэх хаһаайыстыбалаахтар техниканан киирэн кутталларыгар этэ олоробут. Чааһынай АЗС салалталарыгар нэһилиэнньэ төһө уматыкка наадыйарын ыйан туран тыа хаһаайыстыбатын министиэристибэтигэр сайаапката киллэрин диэн эттибит. Уопсайынан от хампаанньатын тэрээһиннээхтик ыытыыга, уматыгынан хааччыллыыга суһал ыстааптар хас биирдии нэһилиэккэ тэриллибиттэр. Көрөргүт курдук олус кураан буолан, от үүнүүтэ олус үчүгэйэ суох. Манан сиэттэрэн от ыйын 10-15  күннэригэр зондировщик  сакаастаан олоробут. Быйыл маны тэҥэ үүт харчытын кэлиитэ уустук. Урукку сылларга баччаларга 70 бырыһыана кэлэр буоллаҕына, быйыл баара суоҕа 40 бырыһыана кэлэн турар. Онон хаһаайыстыбалар, кэтэх, бааһынай хаһаайыстыбалаахтар саппаас чаас, уматык ылалларыгар кэккэ уустуктар бааллар. Бу боппуруоһу Ил Дархан таһымыгар ыытыллыбыт сүөһү аһылыгын бэлэмнээһин боппуруоһугар ыытыллыбыт  мунньахха бу   боппуруоһу туруордубут. Ол курдук үүт харчыта үгүөрү соҕус бырыһыана кэлэрэ буоллар, билигин от бэлэмнээһиин хампаанньатыгар хаһаайыстыбаларбыт  саппаас чаас, уматык ылалларыгар төһүү күүс буолуо этэ диэн атын да улуустар эмиэ  туруорустубут. Иккиһинэн бу мунньахха дизельнэй уматык нуорматын улаатыннарарга эттибит. Эбии уматык кэлэр түгэнигэр нэһилиэктэри кытта үлэлэһэн, ханнык хаһаайыстыбаҕа наадатын өссө чопчулаан Дьокуускайга тыа хаһаайыстыбатын министиэристибэтигэр, ыксаллаах быһыы-майгы уонна гражданскай оборона министиэристибэтигэр  ыытабыт. Дьэ ол испииһэк АЗС-тарга кэлиэхтээх, хас биирдии хаһаайыстыбалаах киһи  аатын суолун ыйан туран. Оччотугар кини кэлэн уматыгын атыылаһыахтаах. Маны сэргэ төбө харчытын эмиэ туруорустубут. От иннинэ кэллэҕинэ эбии буолуо этэ”, — диэн Ион Семенович сырдатта.
Дьэ чахчы да уустук балаһыанньа буолбут эрээри, барытын хонтуруолга тутан, ааҕан-суоттаан, олус аймалҕаны таһаарбакка, сахалыы холку сиэринэн оппутун оттуохпутун, бурдукпутун хомуйуохпутун наада. Үөһээ салалта бэлиэтииринэн, бу маннык хааччах быстах кэмҥэ  ылыллыбыт миэрэ буолар.

“Амма олоҕо” хаһыат

Хаартыска «Амма олоҕо» хаһыаттан