Уус Ньара култууратын бэтэрээнэ — «Саха сирин улуустарын амтана» быыстапкаҕа

Өймөкөөн улууһун култууратын туйгуна, бэтэрээнэ уонна үлэһитэ Любовь Иванова Кэбээйигэ Олоҥхо ыһыаҕын чэрчитинэн ыытыллыбыт «Саха сирин улуустарын амтана»  гастрономическай быыстапкаҕа кыттыбыт чаҕылхай санааларынан кытта үллэһиннэ. Л.С. Иванова этэринэн, тэрээһин национальнай астар дьиҥнээх бырааһынньыктарынан уонна өрөспүүбүлүкэ норуоттарын култуурунай баайын харыстааһыҥҥа улахан кылаатынан буолла.

Любовь Степановна быыстапкаҕа Уус Ньара бөһүөлэгиттэн «НЕЛТАН» эбээн общинатын салайааччытын Марина Кривошапкиналыын кэлбиттэр. Өймөкөөн улууһа — аан дойду саамай тымныы муннуга, ол иһин маннык тыйыс айылҕа ураты аһы-үөлү ирдиир.

«Тымныы килиимэт элбэх эт, үүт аһылыгы эрэйэр, онто суох саха тымныы кыһынын туоруур уустук, — диэн кэпсээтэ Любовь Степановна. — Биһиги астарбытыгар хотугу сир тыйыс тыына көстөр: астарбыт тотоойулар, иҥэмтиэлээхтэр уонна үйэлэр тухары тургутуллубуттар».

Быыстапкаҕа Өймөкөөнтөн кыттааччылар хотугу норуоттар үгэстэрин уонна сатабылларын көрдөрөр астары: хоругуннаах мииннэри, таба тылыттан уонна быарыттан канапены, ону тэҥэ ураты күндү астары — чохоччуттан канапены дьон-сэргэ дьүүлүгэр таһаардылар. Хас биирдии ас амтаннааҕын таһынан, бэйэтэ устуоруйалаах, көлүөнэлэр ситимнэрин уонна айылҕа бэлэҕэр убаастабылы көрдөрөр суолталаах.

Л.С. Иванова бэлиэтииринэн, саха аһа араас өрүттээҕинэн быыстапка олус сөхтөрбүт — саҥа көрөөччүлэри эрэ буолбакка, уопуттаах дьону, дьиҥнээх маастардары кытта соһуппут.

«Биһиги национальнай аспытыгар айар-тутар кыах олус киэҥэ киһини сөхтөрөр, — диэн култуура бэтэрээнэ санаатын үллэһиннэ. — Биһиги аһы бэлэмнээһиҥҥэ, наадалаах бородууктаны талыыга олус элбэх сүбэни-аманы иһиттибит уонна көрдүбүт — бу олус сыаналаах. Тэрийээччилэр Саха сирин араас муннуктарын уратыларын, дьон сөбүлүүр астарын барытын болҕомтоҕо ыла сатаабыттар».

Любовь Степановна тэрээһини көҕүлээччилэргэ — Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Дарханын уонна Бырабыытылыстыбатын дьыалаларын дьаһайар управлениетыгар ураты махтал тылларын эттэ.

«Бу бырааһынньык иһин кинилэргэ улахан махтал, — диэн кини бэлиэтээтэ. — Маннык бырайыактар көмөлөрүнэн биһиги төрүт аспыт үйэлэргэ салҕанар, сайдар уонна дьон сүрэҕэр сырдык иэйиини хаалларар. Бу быыстапка эрэ буолбатах — бу үгэстэри тарҕатыы, бэйэ-бэйэттэн үөрэнии уонна биир дойдулаахтарбыт сатабылларыттан дуоһуйуу буолар».

Кэбээйилиин быраһаайдаһарыгар Любовь Степановна бырааһынньык сылаас эйгэтин уонна норуот маастардарын талааннарын бэлиэтээтэ:

«Саха кулинарнай ускуустубатын дьиҥнээх шедеврдэринэн биһигини үөрдэр истиҥ-намыын дьон ортотугар кэрэ кэми атаарбыппытигар махтанабын. Көрсүөххэ диэри, Кэбээйи! Маннык тэрээһиннэр өссө да элбэхтик ыытыллыахтара диэн эрэнэбит — кинилэр дьону түмэллэр, үөрэтэллэр уонна төрүт ситиммитин харыстыырбыт төһөлөөх суолталааҕын санаталлар».