ВИДЕО: Бүлүүчээҥҥэ өлбөт мэҥэ уулаах күөл көһүннэ

Бу иннинэ  Сунтаар улууһугар «Мэйиккэ эмтээх үрүччэ тула», «Искэни эмтиир күөл баар» диэн илдьит социальнай  ситиминэн киэҥник тарҕанан барыбытын күүскэ долгуппута…

Арай биир күн Антонина Кириллина эрийэн: «Мэйиккэ ураһа тутуллар, онно эн хотуттан таастаах эбиккин ону аҕалаар, Сыдьаайа оннук илдьиттээтэ», — диэтин кытта «сөп» диэбиппин бэйэм да билбэккэ хааллым. Күлэбин ээ… Туох ураһа да буоларын билбэппин, туох сыаллааҕын да өйдөөбөтүм, ол эрээри сөбүлэспиппиттэн бэркиһээтим. Онтон ити ыҥырыы кэллэ, итиннэ дьэ, өйдөөтүм ол барыыбыт бу эмтээх уу тула буоларын, эрээри ымпыгын-чымпыгын быһаарса сатаабатым. Аны онно эмиэ сыыһа өйдөөбүппүн тааскын илдьэ кэллэххинэ күүһүрдэбит диэн, ол эрээри ураһа бэйэтин ыҥырыыта атыҥҥа сыттаҕа, ону билбит курдук икки дуу, үс дуу сыл анараа өттүгэр Дьааҥыга Киһилээх Хайаттан кэргэним биир таастан иҥнэн, ыл диэтэ диэн илдьэ сылдьыбыт тааспытын «Хотууна» диэн ааттыыбыт, ону саарбахха угуннум.

Барар күммүт үүннэ… Балаҕан ыйын 12 күнэ, 2026 сыл. 4.30 чааска туран,  6.00 чаас  саҕана Бүлүүчээҥҥэ уонтан тахса киһи «Хайс» массыынанан туруннубут. Күммүт бу иннинэ ардахтыы туран күнүнэн чаҕылыйда, киһи сүргэтин көтөхтө. Бүлүүчээҥҥэ тиийээппитин кытары биһигини хас да мотуорка күүтэн турара, биһигини кытта кэккэ Чурапчыттан ыалдьыттар кэллилэр. Онно биллим, били  эмтээх ууну этиттэриинэн булларбыт Куйаар Куо диэн айылҕаттан күүстээх Далбар хотун баарын…

Мотуоркабытыгар олорсон сүүрүк утары 1,5 чааһынан Мэйиккэ бэйэтигэр тиийбэккэ, Ааллаах арыытын аттыгар кэллибит… Бу сир Дьааҥы Туостааҕын санатта. Иһирдьэ киирэн дьикти кэрэ өрүс кытылыгар Сыдьаайа ыраастааһын туомун тэрийдэ, ол кэмҥэ Куйаар Куо күөлгэ туспа туом толордо. Кэлбит эрэ бары түптэ буруотунан, алгыстаах тылынан арчыланан ытык сиртэн көҥүл ылан уокка алаадьы күндүлээн, кымыс иһэн аны үөһэ ураһаҕа таҕыстыбыт.

Манна эмиэ бэйэтэ туспа алыптаах сир биһигини көрүстэ, өбүгэлэрбит сирдээһиннэринэн ураһа оҥоһуллубут, ол онно кэлбит эрэ барыта бэлэхтээх-туһахтаах кэлбит. Аны мин киһи күлүөх, дьиҥ киһи олорор ураһата курдук санаан хартыына бэлэхтээх тиийбитим, атыттар былыргы кэм тэриллэрин таба олбох, түүлээх, иһит-хомуос аҕалбыттар, миэнэ хайдах эрэ барсыбат, санааҕа киирдим ээ, онтон санаан кэллим Киһилээхтэн таастаахпын, арай ону диэппин кытта Антонина кэлэн: «Тааскын аҕаллыҥ дуо?!»  — диэбитигэр биирдэ өйдөөтүм диэриий… Онно өйдөөтүм, бу сыллар усталарыгар Хотууна таас бу ураһаҕа кэлиэхтээҕин кэтэһэ сыппыт. Үгүс бэлэх хотуттан этэ, ол курдук Кэбээйиттэн Арылы Хаан Сэбээн кэлэн Эйэ оҕун бэлэхтээн, эйэни түстээн оноҕосторун ытан эйэ кэлэрин уруйдаата. Аны ураһаҕа биһигини Сүлдьүкээртэн сылдьар Онтуо диэн ураты күүстээх оҕонньор алҕыы көрүстэ. Ураһаҕа кыыстаах, уол киириитэ, аал уоту оттуу, күндүлээһин тэрилиннэ. Ол кэннэ түөрт сыл анараа өттүгэр Кириэстээххэ Умтичаанаҕа кэлбит икки харахтаах, айахтаах, киһиэхэ маарыҥныыр күүстээх таас үлэлээн барда. Эмтээх күөл уута кини нөҥүө ааһан үрүҥ көмүс ньуосканан баһыллан хас биирдии ыалдьыкка өлбөт мэҥэ уута буолла.

Ол кэннэ ырыа, оонньуу, Бүлүүчээн дьаһалтатын үлэһиттэрин күүһүнэн астаммыт эт миинин, үүттээх чэй иһэн чалбараҥ тэрилиннэ.

Эбиэт кэннэ үөһэ тахсан ыккый ойуур быыһынан ХАНТААЙЫК эмтээх күөлбүтүгэр тиийэн өлбөт мэҥэ уутун баһан ылан, быыһал, абырал буоларын итэҕэйэн тустаах дьоммутугар ыллыбыт. Ытык сир сирдьитэ Бүлүүчээн олохтооҕо Вера Романовна Герасимова бар дьон бу сири харыстыырыгар ыҥырда.

Бу күн айылҕа бэйэтэ эмтиир күүһүн арыйан өлбөт мэҥэ уутуттан бэристэ. Сунтаарга Бүлүүчээн Мэйигэр эмтээх ууланныбыт. Саас ыам ыйын 25 күнүттэн бэс ыйын 5 күнүгэр диэри бу күөл үрүччэ буолан өрүскэ түһэригэр, өссө икки-үс үрүйэ кыттыһан эмтиир күүһэ күүһүрэр.
⁠Аны бу ууну чэй иһэр курдук баламаттык баар эрэ диирдии испэт эбиккин, сарсыарда тураат баҕар ньуосканан, ол эбэтэр чааскы түгэҕэр куттан сыпсырыйан алгыс этинэ, саҥара иһэҕит. Баас-эбир ыарыыларын уунан соттор эбиккин.
Бу эмтээх уу сүрүннээн искэн, дьахтар араас ыарыытыттан, баастан, эбиртэн быһыыр-абырыыр эбит. Оннук эрэ буоллун.
Былыр бу ууга араас кыыллар кытта кэлэн уулаан, эмтэнэн бараллар үһү.
⁠Бу ураһа кэлэр дьон көрдөһүүтүн ылынар сыаллаах, кыһалҕалаах үҥэр сирэ эбит.

Өлбөт мэҥэ уу айылҕата аһылынна, алгыһа сыаланна, ону кытта ИТЭҔЭЛ бу күүһүн тиэрдэр буоллаҕа.

Сыдьаайаҕа, Антонина Кириллинаҕа ыҥырыыгытыгар, Бүлүүчээн Владимирыгар мотуорканан, Сунтаар Николайыгар массыынанан, Светлана Иванова ыйыытынан-кэрдиитинэн айан суолбутун тэрийбиккитигэр, Бүлүүчээн баһылыгар Сергей Барамыгиҥҥа өрүһүнэн сырыыбын хааччыйбыккар, туох баар мотуорка уолаттарыгар, Бүлүүчээн, Мэйик олохтоохторугар улахан барҕа махтал.

Дьэ, онон түүл-бит курдук хоту дойду остуоруйатын дойдутугар ыалдьыттаатым, онно аптаах өлбөт мэҥэ уу баарын биллим . Бука үгүс дьону бу өлбөт мэҥэ уу ыарыыттан, куһаҕантан өрүһүйдүн, олоҕу уһаттын, алыптааҕын биллэрдин.

Тускулаана ГОРОХОВА-КОБЕЛЬЯНОВА, балаҕан ыйын 13 күнэ, 2026 сыл.