Юрий Трутнев: «Экэниэмикэтэ суох социальнай эйгэ сайдар кыаҕа суох»

Бүгүн РФ Бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлин солбуйааччы – Бэрэсидьиэн Уһук Илин боломуочуйалаах бэрэстэбиитэлэ Юрий Трутнев Саха сиригэр үлэтинэн Уһук Илин инвестиционнай бырайыактарын электрическэй уотунан хааччыйыы боппуруоһугар мунньах ыытта.

Мунньахха РФ Уһук Илини уонна Арктиканы сайыннарыыга миниистирэ Алексей Чекунков, РФ энергетикаҕа миниистирэ Сергей Цивилев, РФ экэнэмиичэскэй сайдыыга министиэристибэтин бэрэстэбиитэллэрэ кыттыннылар. Уһук Илин социальнай-экэнэмиичэскэй сайдыытын боппуруостарыгар Бырабыыталыстыба хамыыһыйатын Президиумун мунньаҕар макроэрэгийиэҥҥэ инвестиционнай бырайыактары электроэнергиянан хааччыйар дьаһаллар дьүүллэһилиннилэр.

Кэлиҥҥи биэс сылга Уһук Илин электрическэй туһаныы 21%-нан, Арассыыйа орто көрдөрүүтэ 12%-нан улаатта. 2030 сылга туһаныы өссө 30%, оттон дойду үрдүнэн уопсайынан 15% үрдүүрэ сабаҕаланар. Маннык үрдүк динамика, мунньах кыттыылаахтара быһаарбыттарынан, Уһук Илиҥҥэ  бырамыысыланнас уонна дьиэ-уот тутуутун сайдыыта урутаан иһэрин кытта сибээстээх. Юрий Трутнев бэлиэтээбитинэн, үөскээбит дисбаланс хайыы-үйэ эрэгийиэҥҥэ электроэнергия тиийбэтин үөскэппит. Бу кыһалҕаны быһаарарга Уһук Илин энергетикатын сайыннарыы бырагрыаамата оҥоһулунна. «2026-2031 сылларга Арассыыйа электроэнергетическай систиэмэлэрин сайыннарыы Схематыгар уонна бырагырааматыгар» учуоттаммыт бырайыактар наадыйыылара 2,6 ГВт 2030 сылга тэҥнэһэр. «Бу бырайыактар бары дойдубут экэниэмикэтигэр наадалар, сөптөөх кыамтанан хааччыйыы былаас уорганнарыгар инники күҥҥэ турар», – диэн вице-премьер тоһоҕолоон бэлиэтээтэ.

Мунньах түмүгүнэн РФ Бырабыыталыстыбаытн бэрэссэдээтэлин солбуйааччы – Бэрэсидьиэн Уһук Илин боломуочуйалаах бэрэстэбиитэлэ Юрий Трутнев, РФ Уһук Илини уонна Арктиканы сайыннарыыга миниистирэ Алексей Чекунков уонна Саха сирин баһылыга Айсен Николаев суруналыыстар ыйытыыларыгар хоруйдаатылар.

«Арассыыйа бэрэсидьиэнэ Владимир Владимирович Путин сорудахтаабыт үлэтин салгыыбыт. Маастар-былааннары салгыы олоххо киллэрэргэ дьулуһабыт. Уһук Илин нэһилиэнньэтин аҥарыттан ордуга маастар-былаан бырагырааматыгар, сүрүннээн куораттары уонна дэриэбинэлэри саҥардыы бырагырааматыгар киирбитэ. Ону таһынан, инвестиционнай бырайыактары салгыы өйүүбүт. Бүгүн инвестиционнай бырайыактары олоххо киллэрэргэ инфраструктураны тутууга 11 млрд солк. кэриҥэ көрүллэн турар. Бу эмиэ улахан суолталаах, тоҕо диэтэххэ, экэниэмикэтэ суох социальнай эйгэ сайдар кыаҕа суох. Ону тэҥэ, инники күөҥҥэ турар сайдыы хайысхаларыгар болҕомтобутун уурабыт. Анал байыаннай дьайыы зонатыгар сылдьар байыастарбытыгар көмөлөһө сатыыбыт. Итиэннэ биһиги тэҥинэн технологическай сайдыы боппуруоһун быһаарсабыт, тоҕо диэтэххэ, Уһук Илин каартатыгар саҥа тэрилтэлэр, саҥа эбийиэктэр үөскүүллэр. Кыайыыбытын чугаһатар саҥа, этэргэ дылы, техническэй ньымалары оҥорон саҕалыыбыт», — диэн эттэ Юрий Трутнев.

Онтон РФ Уһук Илини уонна Арктиканы сайыннарыыга миниистирэ Алексей Чекунков федеральнай үбүнэн тэриллэр социальнай инфраструктураны министиэристибэ хайдах хонтуруоллуурун туһунан ыйытыга маннык хоруйдаата: «Юрий Петрович быһаарыытынан уокуруктар сэбиэттэрин мунньаҕар кытаанах дьиссипилиинэ олохтоммута, сыл аайы эрэгийиэннэр бары, куонкурус процедураларын ыытан хантараак түһэрсиэхтээхтэр. Ол көмөтүнэн, 2026 сылга бүддьүөт үбүн көдьүүстээхтик  туһаныыны көстөр. Холобур, билиҥҥи туругунан, 2025 сыллааҕар икки төгүл элбэх. Ол эбэтэр, бүддьүөт үбүн биллэ тэтимнээхтик уонна көдьүүстээхтик туһаныыны ситиспиппит дии саныыбын, ол аата тутуу түргэнник барар».

Саха сиригэр ханнык бөдөҥ бырайыактар баалларын уонна көдьүүстэрин туһунан Ил Дархан Айсен Николаев эттэ:

«Бүгүҥҥү мунньахха чугастааҕы сылларга оҥоһуллуохтаах бырайыактар көрүлүннүлэр, ол иһигэр Үөһээ Бүлүү өрүс уҥуор сытар нэһиилэктэрин гаастааһын саҕаланыыта, дьоҕус уонна орто биисинэс эбийиэктэрин гаастааһын, саҥа эбийиэктэри тутуу, экэнэмиичэскэй көдьүүһү биэрэр сыыппара эбийиэктэрэ көрүлүннүлэр. Кэлэр сылга оройуоннар киин балыыһаларын эбийиэктэрин салгыы саҥардыыга бэрэсидьиэн биир кэлим субсидиятын чэрчитинэн үбү тыырыы туһунан быһаарыыны өйөөһүнү олус суолталааҕынан ааҕабын. Урут ылыллыбыт быһаарыылар көмөлөрүнэн бүгүн 8 эбийиэк төрдүттэн саҥардылынна. Мэдиссиинэ өҥөтүнэн туһаныы бу сылларга 20%-тан 65%-ҥа диэри улаатта. Бу саҕалааһын эрэ, салгыы үбүлээһин улахан суолталаах», — диэтэ Айсен Николаев.