Суруйааччылар – Харбалаахха «Амма Аччыгыйын ааҕыыларыгар»

Кулун тутар 19-20 күннэригэр киэн туттар биир дойдулаахпыт, саха сээркээн сэһэнньитэ Н.Е.Мординов-Амма Аччыгыйа төрөөбүтэ 120 сылыгар аналлаах тэрээһиннэр буоллулар.

Манна «Амма Аччыгыйын ааҕыыларыгар» Дьокуускай куораттан үгүс ыалдьыт кэлэн кыттыыны ылла:

Харлампьева Наталья Ивановна — саха норуодунай бэйиэтэ, Саха сирин Суруйааччыларын сойууһун бэрэссэдээтэлэ, СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, СӨ Судаарыстыбаннай бириэмийэтин лауреата, Арассыыйа «СЛОВО» национальнай литературнай бириэмийэтин 2025 сыллааҕы лауреата;
Андросов Иван Афанасьевич-Айанньыт — «Бэлэм буол-Кэскил» бэтэрээнэ, Арассыыйа суруналыыстарын, Саха Өрөспүүбүлүкэтин Суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ, СӨ үөрэҕириитин уонна бэчээтин туйгуна, успуорт бэтэрээнэ, булчуттар тустарынан кэпсээннэр өрөспүүбүлүкэтээҕи интэриниэт-куонкурустарын кыайыылааҕа. «Тиэмэтигэр бэриниилээх» успуорду сырдатар суруналыыстар өрөспүүбүлүкэтээҕи куонкурустарын лауреата;

Дьячковская Нина Егоровна — «Бэлэм буол-Кэскил» хаһыат 1990-с сыллардааҕы үлэһитэ, Арассыыйа Суруналыыстарын сойууһун чилиэнэ, идэтийбит тылбаасчыт, айар эйгэҕэ кимиилээхтик киирэн “Исповедь исчезнувших” диэн нууччалыы тылынан суруйбут сэһэнэ казах-кыргыс омугар тылбаастанан, уус-уран кинигэ “Сибирь-Евразия” “Бастыҥ кинигэтэ” куонкурус лауреата;
Иринцеева Евдокия Семеновна-Огдо — «Бэлэм буол-Кэскил» хаһыакка Амма Аччыгыйын кытта биир кэмҥэ үлэлээбит, кэрэспэдьиэнтэн эрэдээктэргэ тиийэ үлэлээбит суруналыыс, суруйааччы, СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ;
Иннокентьева Саргылана Ильинична — педиатр-быраас, СӨ доруобуйа харыстабылын туйгуна, саха литературатын күүстээх сэҥээрээччи  уонна киэҥ эйгэҕэ тарҕатааччы, Саха сирин мусуойдарын ис хоһооннорунан ыччаты духуобунай иитиигэ биир бастакынан туруммут уонна анаан чинчийэн үөрэтээччи;
Иннокентьев Юрий Семенович — финансит идэлээх, саха литературатыгар оҕо кыратыттан сыстарыгар дьиэ кэргэҥҥэ иитии биир көҕүлээччитэ;
Иванова Линда Николаевна — СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, П. А. Ойуунускай аатынан саха судаарыстыбаннай Литературнай мусуойун дириэктэрин солбуйааччы;
Халгаева Ньургуйаана Викторовна— П. А. Ойуунускай аатынан саха судаарыстыбаннай Литературнай мусуойун быыстапка салаатыгар эппиэттээх үлэһитэ;
Февронья  Васильевна Ядрихинская — ИРОиПК үөрэх чааһыгар сэбиэдиссэйэ, ИРПО эппиэттээх үлэһиттэрэ кыттыыны ыллылар.

Бастакы күн норуодунай бэйиэт Наталья Харлампьеваны кытта көрсүһүү олохтоох Сынньалаҥ киинигэр буолла. Бастаан ыалдьыттарбыт «Ини-бии Мординовтар» түмэллэрин көрдүлэр. Элбэх сэҥээрээччи түмсүбүт түһүлгэтэ олохтоохтор туруорбут Амма Аччыгыйын «Атаҕастабыл» сэһэнинэн испэктээги көрүүнэн саҕаланна.
Испэктээккэ олохтоохтор олус бэркэ оонньооннор, ыалдьыттарбыт биһирэбиллэрин ыллылар.
Салгыы олохтоох бибилэтиэкэ сэбиэдиссэйэ Д.Е.Соломонова сыанаҕа Наталья Ивановна Харлампьеваны дохсун ытыс тыаһынан арыаллатан ыҥырда. Айар куттаах Виктор Тумановпыт Афанасий Варламов хоһоонугар суруйбут «Күөрэгэй» ырыатын ыалдьыппытыгар анаан ыллаата.
Икки чаас кэриҥэ бары хоһоон иһирэх иэйиитигэр куустаран олорон, олох туһунан толкуйбут кэҥээтэ, айар тыл абыгар куустардыбыт.
Чымнаайы баһылыга Е.В.Васильев уонча киһилээх дэлэгээссийэнэн кэлэн, бу кэрэ киэһэҕэ кыттыһан, эҕэрдэлээн барбыттара олус үчүгэй!
Наталья Харлампьева кинигэтин атыытыгар, автограф-сессияҕа харбалаахтар көхтөөхтүк кытыннылар.
Сарсыҥҥы күнүгэр сарсыарда 9 чаастан ааҕыылар саҕаланнылар. Оҕолор ыалдьыттарга оскуолаларын туһунан кэпсээтилэр. Улахан тэрээһин иннинэ алгыс үтүө үгэһин Хантайар Туллук Охоноон кыыһа Софья Кулачиковалыын сиэрин ситэрдилэр. Кэлбит ыалдьыттарбыт Н.Е. Мординов-Амма Аччыгыйын бүүһүгэр тыыннаах сибэкки дьөрбөлөрүн уурдулар,  «Биһиги сааскы кэммит» түһүлгэни сэҥээрэ көрдүлэр.
Амма Аччыгыйын кытта «Бэлэм буол!» хаһыакка  бииргэ үлэлээбиттэр түмсүүлэрэ ытыктыыр киһилэрин төрөөбүтэ 120 сылынан дьоһун бэлиэ оҥотторон аҕалан, суруйааччы сырдык аатын үйэтитиигэ дириҥник ылсан үлэлии сылдьар учууталларга туттардылар.

Салгыы ыалдьыттар кэрэ кэпсээннэрин үс бөлөххө арахсан, солбуһа сылдьан иһиттибит.
Эбиэт кэнниттэн алын сүһүөх кылаастартан саҕалаан кэллиэстэр устудьуоннарыгар тиийэ  чинчийбит, суруйбут кэтэхтэн уонна сирэй кыттыы дакылааттарын истии, сыаналааһын буолла. Иккис түһүлгэҕэ учууталлар Амма Аччыгыйын олоҕун, айар үлэтин үйэтитиигэ уопуттарын атастаһан кэпсээтилэр, үһүс түһүлгэҕэ киэн туттар биир дойдулаахпыт туһунан литэрэтииринэй оонньуу ыытылынна.
Түмүккэ араас хайысхаҕа сирэй уонна кэтэхтэн кыттыы түмүктэрин билиһиннэрдилэр, кыратыттан улаханыгар тиийэ үгүс кыайыылаах бэлиэтэннэ.
Н.А Харлампьева дакылаакка кыайыылаах 11 кылаас үөрэнээччитэ Эмилия Федороваҕа эдэр суруйааччылар мунньахтарыгар ыҥырыы суругу туттарда. Е.С Иринцеева литэрэтииринэй оонньууга ситиһиилээхтик кыттыбыт Анджелия Слепцоваҕа бэйэтин анал бирииһин, А.В. Васильев-Көрдүгэн анал бирииһин Сайаан Ивановка туттарыыта дохсун ытыс тыаһынан доҕуһуолланна. Кэлбит ыалдьыттарбыт үөрэнээччилэр олус көхтөөхтөрүн, «Сааскы кэм» арамааны үгүстэрэ аахпыттарын бэлиэтии көрөн эттилэр. Кэтэхтэн кыттыы географията киэҥ, ол эрээри кыттааччы ахсаана, урукку ааҕыыларга холоотоххо, арыычча аҕыйах соҕуһун эттилэр.
Ити курдук, сылдьыбыт эрэ барыта Н.Е.Мординов туһунан элбэҕи билэн, умнубутун өйдөөн кэлэр сэргэх тэрээһинэ биир тыынынан ааста.

Валентина КРИВОШАПКИНА,  Таатта, Харбалаах